Ogranicznik przepięciowy SPD (ang. Surge Protective Device) to aparat zabezpieczający instalację elektryczną przed krótkotrwałymi, bardzo wysokimi wzrostami napięcia. Takie przepięcia mogą powstać m.in. wskutek wyładowań atmosferycznych w pobliżu linii napowietrznej lub bezpośrednio w elementy instalacji.
W pytaniu egzaminacyjnym poprawną odpowiedzią jest ogranicznik przepięciowy, ponieważ jego zadaniem jest odprowadzenie energii przepięcia do ziemi i ograniczenie napięcia do poziomu bezpieczniejszego dla urządzeń.
Jak działa ogranicznik przepięciowy?
Podczas normalnej pracy instalacji SPD ma bardzo dużą impedancję i praktycznie nie przewodzi prądu. Gdy pojawi się przepięcie, ogranicznik gwałtownie zmniejsza impedancję i kieruje impuls prądowy do przewodu ochronnego PE lub uziomu.
Najczęściej stosuje się ograniczniki oparte na:
- warystorach,
- iskiernikach,
- elementach gazowych.
Rodzaje ograniczników przepięciowych
W instalacjach spotyka się głównie:
- typ 1 – do odprowadzania części prądu piorunowego, stosowany np. przy zasilaniu z linii napowietrznej lub w obiektach z instalacją odgromową,
- typ 2 – do ochrony przed przepięciami łączeniowymi i indukowanymi, często montowany w rozdzielnicy,
- typ 3 – ochrona końcowa, blisko wrażliwych odbiorników.
Czego SPD nie zastępuje?
Ogranicznik przepięciowy nie zastępuje:
- wyłącznika nadprądowego,
- bezpiecznika,
- wyłącznika różnicowoprądowego,
- prawidłowego uziemienia.
Dla skutecznej ochrony konieczne jest poprawne podłączenie SPD oraz niska rezystancja uziemienia. W instalacjach OZE, np. fotowoltaicznych, stosuje się ograniczniki odpowiednie dla strony AC oraz DC.