Pytania pomocnicze - ELE.10

W nocy kolektor jest chłodniejszy niż podgrzany zasobnik. Bez zabezpieczenia ciepło może być oddawane ze zbiornika do kolektora, powodując wychładzanie wody.

Zawór zwrotny przepuszcza medium tylko w jednym kierunku. Chroni instalację przed cofaniem się wody lub czynnika grzewczego.

Zawór zwrotny zapobiega przepływowi wstecznemu. Zawór bezpieczeństwa otwiera się przy nadmiernym ciśnieniu, chroniąc instalację przed uszkodzeniem.

Nie. Pompa wymusza przepływ podczas pracy, ale po jej zatrzymaniu nie stanowi pewnego zabezpieczenia przed cofnięciem medium.

Może dojść do wychładzania zasobnika ciepłej wody przez zimny kolektor. Powoduje to straty energii i obniżenie efektywności systemu.

Regulator steruje pracą urządzeń, np. pompą, na podstawie temperatur. Nie blokuje jednak mechanicznie przepływu wstecznego.

Przedmiar robót to zestawienie rodzaju i ilości robót przewidzianych do wykonania. Służy m.in. do sporządzenia kosztorysu i określenia zakresu prac.

Długość rur podaje się w metrach. Pomiar wykonuje się według trasy przewodów wynikającej z dokumentacji projektowej.

W przypadku typowych zasad przedmiarowania instalacji wodociągowych długości łączników nie odejmuje się od długości rur. Rurociąg ujmuje się jako ciągły odcinek przewodu.

Długości takiej armatury nie wyłącza się z długości rurociągu. Oznacza to, że zawory lub inne elementy gwintowane albo lutowane nie pomniejszają metrażu rur.

Błędne obliczenie ilości robót prowadzi do błędnego kosztorysu. Może to spowodować zaniżenie lub zawyżenie kosztów materiałów, robocizny i całej inwestycji.

Przedmiar określa ilości i rodzaje robót, natomiast kosztorys przypisuje im ceny. Kosztorys powstaje zwykle na podstawie przedmiaru.

KNR-y, czyli Katalogi Nakładów Rzeczowych, zawierają normy i zasady obliczania nakładów robocizny, materiałów i sprzętu. Pomagają również ustalić sposób ujmowania robót w kosztorysie.

Należy pomnożyć wartość materiałów przez podany procent zapisany w formie dziesiętnej. Dla 20% będzie to mnożenie przez 0,20.

Ponieważ treść zadania mówi, że robocizna wynosi 20% wartości materiałów. Koszt sprzętu jest osobnym składnikiem inwestycji.

Należy zsumować koszt materiałów, koszt sprzętu i koszt robocizny. Jeśli zadanie podaje inne koszty, również trzeba je doliczyć.

20% z 62 000 zł to 12 400 zł, ponieważ 62 000 × 0,20 = 12 400.

Po obliczeniu robocizny należy dodać wszystkie koszty: 62 000 zł + 8 900 zł + 12 400 zł = 83 300 zł.

R oznacza robociznę, M materiały, a S sprzęt. Są to podstawowe składniki kosztów bezpośrednich robót.

Ponieważ treść zadania podaje, że Kp wynosi 75% od sumy R + S. Materiały M nie są częścią wskazanej podstawy naliczania.

75% to 75/100, czyli 0,75. Dlatego wartość podstawy mnoży się przez 0,75.

Najpierw sumuje się R + S: 2200 + 1200 = 3400 zł. Następnie oblicza się 75% tej kwoty: 0,75 × 3400 = 2550 zł.

Wynik 1650 zł powstałby po obliczeniu 75% wyłącznie od robocizny: 0,75 × 2200 zł. To błąd, bo należało uwzględnić także sprzęt.

Wynik 900 zł to 75% od kosztu sprzętu: 0,75 × 1200 zł. W zadaniu podstawa to jednak R + S, a nie samo S.

Nawias określa podstawę naliczania procentu. Jeśli zostanie źle odczytany, wynik kosztów pośrednich będzie niepoprawny.

COP określa stosunek uzyskanej energii cieplnej do zużytej energii elektrycznej. Im wyższy COP, tym pompa ciepła pracuje efektywniej.

COP = 4 oznacza, że pompa ciepła, zużywając 1 kWh energii elektrycznej, dostarcza około 4 kWh energii cieplnej do instalacji.

Nie w sensie fizycznego wytwarzania energii. Pompa ciepła pobiera energię cieplną z otoczenia, a energia elektryczna służy do napędu urządzenia.

COP zależy m.in. od temperatury dolnego źródła, temperatury instalacji grzewczej, typu pompy ciepła oraz warunków pracy urządzenia.

Pompa ciepła pracuje efektywniej, gdy musi podnieść temperaturę czynnika o mniejszą wartość. Dlatego ogrzewanie podłogowe zwykle sprzyja wyższemu COP.

Energia elektryczna jest zużywana do pracy sprężarki i osprzętu. Energia cieplna oddana do budynku jest sumą energii pobranej z otoczenia i energii elektrycznej zużytej przez urządzenie.

Litera P oznacza ciśnienie. Pochodzi od angielskiego słowa pressure.

PI oznacza wskaźnik ciśnienia, czyli przyrząd lub punkt służący do odczytu ciśnienia w instalacji.

Pomiar ciśnienia oznacza się literą P, a pomiar temperatury literą T. Kluczowa jest litera wpisana w symbol graficzny.

Najczęściej stosuje się manometr. W instalacjach automatyki mogą być też używane presostaty lub przetworniki ciśnienia.

Pozwala ocenić poprawność napełnienia instalacji, wykryć nieszczelności oraz kontrolować bezpieczną pracę układu.

Litera F oznacza przepływ lub strumień medium. Może dotyczyć np. przepływu wody, glikolu albo powietrza.

Przejmuje przyrost objętości wody lub płynu grzewczego podczas ogrzewania. Chroni instalację przed nadmiernym wzrostem ciśnienia.

Składa się ze szczelnego zbiornika, elastycznej przepony oraz części gazowej i wodnej. Przepona oddziela gaz od czynnika roboczego.

Gaz działa jak sprężysta poduszka, która umożliwia przejęcie nadmiaru cieczy. Jego ciśnienie wstępne musi być dopasowane do parametrów instalacji.

Najczęściej jest przedstawiane jako zamknięty, pionowy zbiornik o zaokrąglonych końcach z zaznaczoną przeponą w środku. W pokazanym pytaniu odpowiada temu symbol B.

Naczynie przeponowe pracuje w instalacji zamkniętej pod ciśnieniem. Otwarte naczynie wzbiorcze ma kontakt z atmosferą i stosuje się je w układach otwartych.

Ciśnienie w instalacji będzie nadmiernie rosło podczas nagrzewania. Może to powodować zadziałanie zaworu bezpieczeństwa i ubytki czynnika.

Naczynie ogranicza wzrost ciśnienia w normalnej pracy, a zawór bezpieczeństwa chroni instalację w sytuacji przekroczenia dopuszczalnego ciśnienia. Są to elementy zabezpieczające układ zamknięty.

Ponieważ łańcuch może objąć element o znacznie większej średnicy niż szczęki typowego klucza. Podczas obracania zaciska się na rurze i umożliwia przeniesienie dużej siły.

Klucz nastawny ma regulowane szczęki i nadaje się głównie do nakrętek oraz mniejszych elementów. Klucz łańcuchowy obejmuje element łańcuchem, dlatego lepiej sprawdza się na dużych rurach i kształtach cylindrycznych.

Klucz szwedzki, nazywany też kluczem do rur, ma ząbkowane szczęki i służy do chwytania oraz obracania rur. Przy bardzo dużych średnicach lub ograniczonym dostępie często mniej praktyczny jest niż klucz łańcuchowy.

Łańcuch może uszkodzić lub porysować powierzchnię rury. Nie należy go stosować bez zabezpieczenia na elementach delikatnych albo dekoracyjnych.

Należy dobrać właściwy rozmiar narzędzia, sprawdzić stan łańcucha i pewnie owinąć go wokół rury. Siłę przykłada się płynnie, unikając szarpania i pracy uszkodzonym narzędziem.

Zależy głównie od szerokości geograficznej, pory roku, przeznaczenia instalacji oraz sposobu montażu. Dla całorocznego przygotowania c.w.u. w Polsce często przyjmuje się kąt zbliżony do 45°.

Montaż pionowy ogranicza ilość promieniowania padającego na absorber, szczególnie latem. Powoduje to mniejszy uzysk energii w porównaniu z ustawieniem pod odpowiednim kątem.

Najkorzystniejsze jest skierowanie kolektora na południe, ponieważ zapewnia największy dzienny uzysk promieniowania słonecznego. Odchylenia na wschód lub zachód zmniejszają efektywność instalacji.

Kąt 45° jest typową wartością przyjmowaną jako optymalna dla wielu instalacji kolektorów słonecznych w Polsce. Zapewnia kompromis między uzyskami letnimi i zimowymi.

Na fasadzie kąt ustawienia kolektora uzyskuje się za pomocą konsoli lub konstrukcji wsporczej. Na dachu skośnym kąt często wynika bezpośrednio z nachylenia połaci dachowej.

Zbyt mały kąt może zwiększać uzyski latem, ale pogarsza pracę zimą i sprzyja zabrudzeniom powierzchni kolektora. Może też utrudniać naturalne zsuwanie się śniegu.

Zbyt duży kąt może poprawiać odbiór promieniowania zimą, ale zmniejsza uzyski w okresie letnim. Dla instalacji całorocznej zwykle stosuje się wartość kompromisową.

Charakterystyczne jest użycie palnika do podgrzewania złącza oraz spoiwa lutowniczego wprowadzanego w miejsce połączenia. Na ilustracji często widać rurę miedzianą, kształtkę oraz płomień skierowany na złącze.

Lutowanie polega na połączeniu elementów za pomocą roztopionego spoiwa. Zaciskanie wykonuje się mechanicznie przy użyciu złączki zaciskowej i zaciskarki, bez podgrzewania palnikiem.

Końcówkę rury należy przyciąć, usunąć zadziory, oczyścić powierzchnię i nałożyć topnik, jeśli jest wymagany. Czystość powierzchni ma duży wpływ na szczelność połączenia.

Topnik usuwa tlenki z powierzchni metalu i ułatwia rozpływanie się lutu. Dzięki temu spoiwo lepiej wnika w szczelinę między rurą a kształtką.

Przegrzanie może spalić topnik, pogorszyć zwilżanie powierzchni i osłabić jakość połączenia. Może też doprowadzić do odkształcenia elementów lub nieszczelności.

Lutowanie miękkie odbywa się w niższej temperaturze i wykorzystuje luty miękkie. Lutowanie twarde wymaga wyższej temperatury i daje połączenia bardziej odporne mechanicznie oraz cieplnie.

Połączenie powinno być równomiernie wypełnione lutem, bez pęcherzy, przypaleń i szczelin. W instalacjach wykonuje się także próbę szczelności zgodnie z wymaganiami technicznymi.