Refraktometr

Słownik kwalifikacji ELE.10 - Montaż i uruchamianie urządzeń i systemów energetyki odnawialnej

Co to jest refraktometr?

Refraktometr to przyrząd pomiarowy służący do określania stężenia roztworu na podstawie współczynnika załamania światła. W instalacjach solarnych wykorzystuje się go przede wszystkim do kontroli płynu solarnego na bazie glikolu.

Zastosowanie w instalacji solarnej

Płyn solarny musi chronić instalację przed zamarznięciem. Sama informacja, że w układzie znajduje się glikol, nie wystarcza — ważne jest jego odpowiednie stężenie. Refraktometr pozwala określić:

  • temperaturę krzepnięcia płynu solarnego,
  • stężenie glikolu w mieszaninie,
  • czy płyn nadal zapewnia ochronę przeciwzamrożeniową,
  • czy konieczna jest wymiana lub korekta składu płynu.

Jak wykonuje się pomiar?

Na pryzmat refraktometru nanosi się kilka kropel badanego płynu, zamyka pokrywkę i odczytuje wynik ze skali. W wielu refraktometrach dostępna jest bezpośrednia skala dla glikolu propylenowego lub etylenowego, pokazująca temperaturę krzepnięcia, np. -20°C, -25°C, -30°C.

Przed pomiarem należy upewnić się, że urządzenie jest czyste i skalibrowane, najczęściej za pomocą wody destylowanej.

Czego nie mierzy refraktometr?

Refraktometr nie służy do pomiaru ciśnienia, wilgotności ani przepływu. Dlatego w pytaniu egzaminacyjnym poprawną odpowiedzią jest refraktometr, a nie:

  • rotametr — mierzy przepływ,
  • higrometr — mierzy wilgotność,
  • manometr — mierzy ciśnienie.

Najważniejsze do zapamiętania

Do określania temperatury krzepnięcia płynu solarnego stosuje się refraktometr, ponieważ pozwala ocenić stężenie glikolu i skuteczność ochrony przed zamarzaniem.