Zawór bezpieczeństwa ciężarkowy to element armatury zabezpieczającej instalację przed nadmiernym wzrostem ciśnienia. Po przekroczeniu dopuszczalnej wartości ciśnienia zawór otwiera się i odprowadza część czynnika, np. wody, pary lub innego medium, chroniąc urządzenia przed uszkodzeniem.
Zasada działania
W zaworze ciężarkowym siła docisku grzybka zaworu wynika z masy ciężarka umieszczonego na dźwigni. Gdy ciśnienie w instalacji przekroczy nastawioną wartość, siła od medium pokonuje nacisk ciężarka i zawór się otwiera.
Oznaczenie na schematach
Na schematach instalacyjnych zawór bezpieczeństwa ciężarkowy rozpoznaje się po symbolu zaworu oraz dźwigni z ciężarkiem. W odróżnieniu od zaworu sprężynowego nie ma symbolu sprężyny.
W pytaniach egzaminacyjnych ważne jest rozróżnienie:
- zawór ciężarkowy – symbol z dźwignią i ciężarkiem,
- zawór sprężynowy – symbol ze sprężyną,
- zawór prosty – króćce są w jednej osi, przepływ odbywa się „na wprost”,
- zawór kątowy – króćce są ustawione pod kątem, zwykle 90°.
Zastosowanie
Zawory bezpieczeństwa stosuje się m.in. w instalacjach grzewczych, solarnych, ciepłej wody użytkowej oraz w układach z pompami ciepła. Ich zadaniem nie jest regulacja pracy instalacji, lecz ochrona przed skutkami nadciśnienia.
Klucz do zapamiętania
Jeżeli na rysunku widać dźwignię z ciężarkiem i symbol zaworu umieszczony na prostej linii rurociągu, oznacza to zawór bezpieczeństwa ciężarkowy prosty.