Zawór zwrotny

Słownik kwalifikacji ELE.10 - Montaż i uruchamianie urządzeń i systemów energetyki odnawialnej

Co to jest zawór zwrotny?

Zawór zwrotny to element instalacji, który umożliwia przepływ cieczy tylko w jednym kierunku. Gdy medium próbuje popłynąć w kierunku przeciwnym, zawór samoczynnie się zamyka.

W instalacjach solarnych zawór zwrotny zapobiega m.in. odwrotnemu przepływowi czynnika lub wody między podgrzanym zasobnikiem a kolektorem słonecznym.

Dlaczego jest ważny w instalacji solarnej?

W dzień kolektor ogrzewa czynnik roboczy, który oddaje ciepło do zbiornika c.w.u. W nocy kolektor jest chłodniejszy od zasobnika. Bez zabezpieczenia może dojść do niepożądanego przepływu wstecznego, czyli oddawania ciepła ze zbiornika do kolektora.

Skutek:
- wychładzanie podgrzanej wody,
- straty energii,
- spadek sprawności instalacji,
- niepotrzebna praca układu.

Gdzie montuje się zawór zwrotny?

Zawór zwrotny montuje się zwykle w obiegu instalacji, w miejscu zgodnym ze schematem producenta, często w pobliżu grupy pompowej lub na przewodzie, gdzie trzeba uniemożliwić cofanie się medium.

Czego nie należy mylić?

  • Zawór zwrotny – zapobiega przepływowi w przeciwnym kierunku.
  • Zawór bezpieczeństwa – chroni instalację przed nadmiernym ciśnieniem.
  • Pompa obiegowa – wymusza przepływ czynnika, ale sama nie zabezpiecza skutecznie przed przepływem wstecznym.
  • Regulator systemu – steruje pracą instalacji, np. pompą, ale nie jest mechaniczną blokadą cofania przepływu.

Klucz egzaminacyjny

Jeżeli pytanie dotyczy elementu zapobiegającego odwrotnemu przepływowi, właściwą odpowiedzią jest najczęściej zawór zwrotny.