Lutowanie twarde to metoda trwałego łączenia elementów metalowych, np. rur miedzianych w instalacjach solarnych. Polega na nagrzaniu złącza i stopieniu spoiwa, którego temperatura topnienia jest wyższa niż 450°C. W pytaniach egzaminacyjnych dla instalacji solarnych przyjmuje się zakres około 450–800°C.
Dlaczego stosuje się je w instalacjach solarnych?
Instalacje solarne mogą pracować w trudnych warunkach:
- wysoka temperatura czynnika solarnego,
- okresy stagnacji kolektorów,
- zmiany ciśnienia i temperatury,
- konieczność zachowania szczelności przez wiele lat.
Z tego powodu połączenia lutowane twardo są bardziej odporne termicznie i mechanicznie niż połączenia wykonane lutem miękkim.
Lutowanie twarde a miękkie
Najważniejsza różnica dotyczy temperatury topnienia spoiwa:
- lutowanie miękkie: poniżej 450°C,
- lutowanie twarde: powyżej 450°C, w praktyce często około 450–800°C lub więcej zależnie od spoiwa.
W instalacjach solarnych z rur miedzianych stosuje się lutowanie twarde, ponieważ lut miękki może nie wytrzymać wysokich temperatur występujących podczas pracy lub stagnacji kolektorów.
Na co zwrócić uwagę?
Podczas lutowania należy:
- oczyścić powierzchnie rur i kształtek,
- dobrać właściwe spoiwo i topnik,
- równomiernie nagrzewać złącze palnikiem,
- unikać przegrzania miedzi,
- po wykonaniu połączenia sprawdzić szczelność instalacji.
Zapamiętaj na egzamin
Dla pytania: jaką temperaturę osiąga się podczas twardego lutowania rur miedzianych w instalacji solarnej, poprawny zakres to 450–800°C.