Naczynie wzbiorcze, nazywane też zbiornikiem wyrównawczym lub przeponowym, służy do kompensacji zmian objętości cieczy solarnej. W instalacjach z kolektorami słonecznymi roztwór glikolu nagrzewa się, a wraz ze wzrostem temperatury zwiększa swoją objętość. Bez sprawnego naczynia wzbiorczego powodowałoby to szybki wzrost ciśnienia w obiegu.
Jak działa?
Typowe naczynie przeponowe składa się z dwóch części oddzielonych membraną:
- części wodno-glikolowej, połączonej z instalacją,
- części gazowej, zwykle wypełnionej azotem lub powietrzem pod określonym ciśnieniem wstępnym.
Gdy ciecz solarna się rozszerza, wpływa do naczynia i ściska gaz. Dzięki temu ciśnienie w instalacji rośnie tylko w dopuszczalnym zakresie.
Objawy uszkodzenia lub nieprawidłowej pracy
Do typowych objawów należą:
- znaczny wzrost ciśnienia wraz ze wzrostem temperatury kolektorów,
- zadziałanie zaworu bezpieczeństwa,
- ubytki cieczy solarnej po wyrzucie przez zawór,
- szybkie wahania ciśnienia podczas pracy instalacji,
- brak odpowiedniego ciśnienia wstępnego po stronie gazowej.
Znaczenie egzaminacyjne
Jeżeli w instalacji solarnej z glikolem ciśnienie gwałtownie rośnie podczas nagrzewania kolektorów, najbardziej prawdopodobną przyczyną jest niesprawne naczynie wzbiorcze. Awaria pompy może powodować przegrzewanie kolektorów, ale sama nie tłumaczy prawidłowo mechanizmu braku kompensacji rozszerzalności cieczy.
Kontrola
Podczas przeglądu sprawdza się m.in. ciśnienie wstępne naczynia, szczelność membrany, pojemność dobraną do instalacji oraz stan połączenia naczynia z obiegiem solarnym.