Sprawność kotła informuje, jaka część energii zawartej w paliwie zostaje zamieniona na ciepło użyteczne przekazane do instalacji grzewczej. Oznacza się ją najczęściej symbolem η.
Sprawność może być podana:
- jako liczba dziesiętna, np. 0,75,
- jako procent, np. 75%.
Wartości te oznaczają to samo.
Wzór na ciepło użyteczne
Ciepło wygenerowane przez kocioł oblicza się ze wzoru:
Q = m × Wᵤ × η
Gdzie:
- Q – ciepło użyteczne [MJ],
- m – masa spalonego paliwa [kg],
- Wᵤ – wartość opałowa paliwa [MJ/kg],
- η – sprawność kotła.
Przykład
Kocioł spala 100 kg zrębków o wartości opałowej 16 MJ/kg i sprawności 0,75:
Q = 100 × 16 × 0,75 = 1200 MJ
Oznacza to, że mimo iż paliwo zawiera 1600 MJ energii, do instalacji trafi 1200 MJ ciepła użytecznego.
Dlaczego sprawność jest mniejsza od 1?
Część energii jest tracona, np. ze spalinami, przez obudowę kotła lub w wyniku niepełnego spalania. Dlatego w obliczeniach egzaminacyjnych nie wolno pomijać sprawności, jeśli została podana w treści zadania.