Autotransformator

Słownik kwalifikacji ELM.01 - Montaż, uruchamianie i obsługiwanie układów automatyki przemysłowej

Co to jest autotransformator?

Autotransformator to transformator posiadający jedno uzwojenie, którego część jest wspólna dla strony wejściowej i wyjściowej. Służy do zmiany wartości napięcia przemiennego AC — w zależności od konstrukcji może napięcie obniżać albo podwyższać.

W praktyce spotyka się autotransformatory regulacyjne, często z pokrętłem i skalą napięcia. Umożliwiają one płynną zmianę napięcia wyjściowego, np. podczas badań laboratoryjnych, uruchamiania urządzeń lub testowania układów automatyki.

Najważniejsze cechy

  • ma jedno uzwojenie, a nie dwa oddzielne jak klasyczny transformator,
  • działa tylko dla prądu przemiennego,
  • może zmieniać wartość napięcia w górę lub w dół,
  • zwykle ma mniejsze wymiary i masę niż transformator o podobnej mocy,
  • nie zapewnia pełnej separacji galwanicznej między wejściem a wyjściem.

Autotransformator a transformator separacyjny

W zwykłym transformatorze uzwojenie pierwotne i wtórne są od siebie oddzielone elektrycznie. W autotransformatorze występuje jedno wspólne uzwojenie, dlatego wejście i wyjście są ze sobą połączone elektrycznie. To ważne ze względów bezpieczeństwa.

Zastosowania

Autotransformatory wykorzystuje się m.in. do:

  • regulacji napięcia zasilającego,
  • łagodnego uruchamiania niektórych odbiorników,
  • badań i pomiarów w pracowniach elektrycznych,
  • zasilania urządzeń wymagających innego napięcia AC.

Jak rozpoznać na egzaminie?

Jeżeli w opisie pojawia się element z jednym uzwojeniem, który umożliwia obniżanie lub podwyższanie napięcia przemiennego, najczęściej chodzi o autotransformator.