Pozycja spoczynkowa zaworu to stan, w którym znajduje się zawór, gdy nie działa na niego sygnał sterujący, np. gdy cewka elektromagnesu nie jest wzbudzona. W układach pneumatycznych bardzo często zawory są monostabilne: z jednej strony sterowane elektromagnesem, a z drugiej strony powracają sprężyną.
Jak rozpoznać pozycję spoczynkową?
Na schemacie pneumatycznym pozycję spoczynkową zaworu wskazuje zwykle pole znajdujące się po stronie sprężyny. Jeżeli cewka nie jest zasilona, sprężyna ustawia zawór właśnie w tym położeniu.
W tej pozycji należy sprawdzić, które drogi przepływu są połączone:
- 1 - zasilanie sprężonym powietrzem,
- 2 i 4 - wyjścia robocze do siłownika,
- 3 i 5 - odpowietrzenia.
Znaczenie w zadaniach egzaminacyjnych
Jeżeli w treści pytania podano, że cewki zaworów są niewzbudzone, nie analizuje się pozycji po przełączeniu elektromagnesu. Należy odczytać wyłącznie położenie wymuszone przez sprężynę.
Przykład: jeśli w pozycji spoczynkowej zaworu 3/2 połączone są porty 1 i 2, to po podaniu zasilania pneumatycznego powietrze trafi do siłownika. Jeżeli połączone są 2 i 3, komora siłownika zostanie odpowietrzona.
Najczęstszy błąd polega na odczytywaniu położenia zaworu od strony cewki, mimo że cewka nie jest zasilona.