Pytania pomocnicze - ELM.01
Montaż, uruchamianie i obsługiwanie układów automatyki przemysłowej
Pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Każde pytanie ma krótką odpowiedź, która pomaga utrwalić wiedzę i przygotować się do egzaminu. Łącznie: 637.
Strona 1 z 10.
Jaką funkcję pełni zwora w przekaźniku elektromagnetycznym?
Zwora jest ruchomym elementem przyciąganym przez pole magnetyczne cewki. Jej ruch powoduje przełączenie styków przekaźnika.
Czym różni się zwora od rdzenia przekaźnika?
Rdzeń jest zwykle nieruchomym elementem wzmacniającym pole magnetyczne cewki. Zwora jest elementem ruchomym, który przemieszcza się pod wpływem tego pola.
Jaką rolę pełni cewka w przekaźniku?
Cewka po zasileniu wytwarza pole magnetyczne. To pole przyciąga zworę i umożliwia przełączenie styków.
Co dzieje się ze stykami przekaźnika po zasileniu cewki?
Styki zmieniają swój stan: styki normalnie otwarte mogą się zamknąć, a styki normalnie zamknięte mogą się otworzyć. Zależy to od budowy przekaźnika.
Po co w przekaźniku stosuje się sprężynę powrotną?
Sprężyna powrotna przywraca zworę i styki do położenia początkowego po zaniku napięcia na cewce.
Dlaczego przekaźnik umożliwia separację obwodu sterowania od obwodu wykonawczego?
Cewka należy do obwodu sterowania, a styki do obwodu wykonawczego. Dzięki temu mały prąd sterujący może załączać lub rozłączać inny, często większy obwód.
Dlaczego w miejscu X na schemacie należy zastosować amperomierz?
Miernik X jest włączony szeregowo w gałęzi obwodu. Tak podłącza się amperomierz, ponieważ mierzy on prąd płynący przez daną gałąź.
Jak podłącza się woltomierz w obwodzie elektrycznym?
Woltomierz podłącza się równolegle do elementu, na którym mierzone jest napięcie. Ma dużą rezystancję wewnętrzną, aby nie obciążać obwodu.
Dlaczego omomierza nie stosuje się w miejscu X podczas pracy zasilanego obwodu?
Omomierz służy do pomiaru rezystancji i zwykle używa własnego źródła pomiarowego. Rezystancję mierzy się przy odłączonym zasilaniu, a nie w pracującym obwodzie.
Co może się stać po podłączeniu amperomierza równolegle do źródła napięcia?
Może dojść do zwarcia, ponieważ amperomierz ma bardzo małą rezystancję wewnętrzną. Grozi to uszkodzeniem miernika lub elementów obwodu.
Jaką rezystancję wewnętrzną powinien mieć idealny amperomierz?
Idealny amperomierz powinien mieć rezystancję równą 0 Ω. Dzięki temu nie powoduje spadku napięcia i nie zmienia prądu w obwodzie.
Jak rozpoznać na schemacie, że miernik ma mierzyć prąd?
Jeżeli miernik jest wstawiony bezpośrednio w tor przepływu prądu, czyli szeregowo z elementem, oznacza to pomiar prądu. W takim miejscu stosuje się amperomierz.
Jaki prąd wskazałby idealny amperomierz w miejscu X dla rezystorów 100 Ω i źródła 30 V?
R2 i R3 tworzą dwie jednakowe gałęzie równoległe po 100 Ω, a R1 jest z nimi szeregowo. Prąd całkowity wynosi 0,2 A, więc przez gałąź z R3 i amperomierzem płynie 0,1 A.
Dlaczego instalacja z naciętym przewodem nie może być eksploatowana?
Nacięcie izolacji zmniejsza bezpieczeństwo elektryczne i mechaniczne przewodu. Może doprowadzić do zwarcia, porażenia prądem lub wnikania wilgoci.
Czy uszkodzenie niepodłączonej żyły przewodu również jest groźne?
Tak. Nawet niepodłączona żyła znajduje się w uszkodzonym kablu, a stan całego przewodu jest niezgodny z wymaganiami bezpieczeństwa.
Jaką funkcję pełni izolacja zewnętrzna przewodu?
Izolacja zewnętrzna chroni żyły przewodu przed uszkodzeniami mechanicznymi, wilgocią i wpływem środowiska. Jej uszkodzenie oznacza utratę ważnej warstwy ochronnej.
Dlaczego tabliczka ostrzegawcza nie wystarcza przy uszkodzonym przewodzie?
Tabliczka tylko informuje o zagrożeniu, ale go nie usuwa. Instalacja musi być fizycznie doprowadzona do stanu bezpiecznego.
Co należy zrobić po stwierdzeniu uszkodzenia przewodu zasilającego?
Należy wyłączyć zasilanie, zabezpieczyć obwód przed ponownym załączeniem i naprawić lub wymienić uszkodzony przewód. Po naprawie trzeba sprawdzić instalację.
Dlaczego przy hydroforze uszkodzenie przewodu jest szczególnie niebezpieczne?
Hydrofor pracuje w pobliżu wody lub wilgoci, co zwiększa ryzyko porażenia prądem i zwarcia. Dlatego przewody muszą być w pełni sprawne.
Jak rozpoznać zaciski zasilania 24 V DC na schemacie przekaźnika?
Należy odszukać oznaczenie napięcia 24 V oraz symbole biegunów + i -. Zacisk opisany jako + podłącza się do plusa zasilacza, a zacisk opisany jako - do minusa.
Co oznacza symbol +/~ przy zacisku urządzenia?
Oznacza, że przy zasilaniu DC do tego zacisku podłącza się plus, a przy zasilaniu AC jeden z przewodów napięcia przemiennego.
Co oznacza symbol N/-/~ przy zacisku przekaźnika?
Przy zasilaniu AC może to być zacisk przewodu neutralnego N lub przewodu przemiennego, a przy zasilaniu DC jest to zacisk ujemny, czyli minus.
Dlaczego przy napięciu stałym trzeba zachować prawidłową polaryzację?
Urządzenia elektroniczne często są wrażliwe na zamianę plusa i minusa. Nieprawidłowa polaryzacja może spowodować brak działania albo uszkodzenie układu.
Czym różni się podłączanie napięcia DC od AC w kontekście biegunowości?
W napięciu DC występuje określony biegun dodatni i ujemny. W napięciu AC biegunowość zmienia się cyklicznie, dlatego zwykle stosuje się oznaczenia L, N lub ~.
Jaką rolę pełni dokumentacja techniczna przy podłączaniu przekaźnika?
Dokumentacja wskazuje dopuszczalne napięcia zasilania, numery zacisków oraz wymagany sposób podłączenia. Należy z niej korzystać przed wykonaniem połączeń.
Dlaczego w tym układzie nie jest mierzona rezystancja żył L1, L2 i L3?
Drugi koniec przewodu pozostaje niepodłączony, więc nie ma zamkniętego obwodu pomiarowego przez żyły. Układ służy do sprawdzenia izolacji między połączonymi żyłami fazowymi a przewodem PEN.
Co oznacza połączenie żył L1, L2 i L3 razem podczas pomiaru izolacji?
Połączenie tych żył tworzy jedną grupę przewodów roboczych. Miernik sprawdza wtedy, czy nie ma upływu lub przebicia między tą grupą a przewodem PEN.
Czym różni się pomiar rezystancji izolacji od pomiaru ciągłości żyły?
Pomiar rezystancji izolacji sprawdza jakość izolacji między przewodami. Pomiar ciągłości żyły sprawdza, czy dana żyła przewodzi prąd od jednego końca przewodu do drugiego.
Jakiego przyrządu używa się do pomiaru rezystancji izolacji?
Używa się miernika rezystancji izolacji, czyli megomierza. Przyrząd przykłada napięcie probiercze i mierzy prąd upływu przez izolację.
Co może oznaczać zbyt mała rezystancja izolacji przewodu?
Może świadczyć o uszkodzeniu, zawilgoceniu, zabrudzeniu lub starzeniu się izolacji. Taki przewód może powodować zwarcia, prądy upływu albo zagrożenie porażeniowe.
Dlaczego przed pomiarem rezystancji izolacji należy odłączyć przewód od urządzeń?
Napięcie probiercze z miernika mogłoby uszkodzić elementy elektroniczne lub aparaturę podłączoną do przewodu. Pomiar powinien dotyczyć samego przewodu lub odłączonego obwodu.
Jak obliczyć napięcie z podziałki woltomierza analogowego?
Należy podzielić wskazanie ze skali przez maksymalną wartość skali, a następnie pomnożyć przez ustawiony zakres napięciowy. Dla skali 0-100 i zakresu 5 V wskazanie 30 daje 1,5 V.
Co oznacza oznaczenie Umax = 5 V na woltomierzu?
Oznacza, że pełne wychylenie wskazówki odpowiada napięciu 5 V. Jest to maksymalna wartość napięcia dla ustawionego zakresu.
Dlaczego wskazanie 30 na skali nie oznacza automatycznie 30 V?
Liczba 30 jest tylko wartością działki na podziałce. Rzeczywiste napięcie zależy od ustawionego zakresu pomiarowego miernika.
Jaką rolę pełni zakres pomiarowy w mierniku analogowym?
Zakres pomiarowy określa, jakiej wartości odpowiada pełne wychylenie wskazówki. Bez znajomości zakresu nie da się poprawnie przeliczyć odczytu ze skali.
Czym jest błąd paralaksy przy odczycie miernika analogowego?
Błąd paralaksy powstaje, gdy patrzy się na wskazówkę pod kątem, a nie prostopadle do skali. Może to spowodować odczytanie niewłaściwej wartości.
Dlaczego nie należy przekraczać zakresu pomiarowego woltomierza?
Przekroczenie zakresu może spowodować przeciążenie lub uszkodzenie miernika. Może też prowadzić do błędnych wskazań.
Czym autotransformator różni się od zwykłego transformatora?
Autotransformator ma jedno uzwojenie wspólne dla wejścia i wyjścia. Zwykły transformator ma oddzielne uzwojenie pierwotne i wtórne.
Dlaczego autotransformator nie zapewnia separacji galwanicznej?
Ponieważ obwód wejściowy i wyjściowy są połączone elektrycznie przez wspólne uzwojenie. Dotknięcie obwodu wyjściowego może więc być równie niebezpieczne jak kontakt z siecią zasilającą.
Do jakiego rodzaju napięcia stosuje się autotransformator?
Autotransformator stosuje się do napięcia przemiennego AC. Nie służy do bezpośredniej transformacji napięcia stałego DC.
Co oznacza, że autotransformator może obniżać lub podwyższać napięcie?
Oznacza to, że napięcie wyjściowe może być mniejsze albo większe od napięcia wejściowego, zależnie od punktów podłączenia uzwojenia i konstrukcji urządzenia.
Gdzie w praktyce wykorzystuje się autotransformatory regulacyjne?
Stosuje się je w laboratoriach, warsztatach i układach testowych do płynnej regulacji napięcia zasilającego odbiorniki.
Dlaczego multimetr cyfrowy nie pasuje do opisu z pytania?
Multimetr jest przyrządem pomiarowym, a nie urządzeniem do zmiany wartości napięcia. Może mierzyć napięcie, prąd lub rezystancję, ale nie transformuje napięcia.
Jak odczytuje się wysokość podnoszenia pompy z wykresu charakterystyki?
Należy znaleźć zadaną wydajność na osi poziomej, przejść pionowo do krzywej odpowiadającej danej prędkości obrotowej i odczytać wartość H na osi pionowej.
Co oznacza wysokość podnoszenia pompy?
Wysokość podnoszenia H określa energię, jaką pompa przekazuje cieczy. Wyraża się ją najczęściej w metrach słupa cieczy.
Co oznacza wydajność pompy?
Wydajność Q to objętość cieczy przepompowywana w jednostce czasu, np. w m³/h. Im większa wydajność, tym większy przepływ przez pompę.
Dlaczego na charakterystyce pompy może być kilka krzywych?
Kilka krzywych oznacza zwykle pracę pompy przy różnych prędkościach obrotowych wirnika. Dla każdej prędkości zależność między Q i H jest inna.
Jak zmienia się wysokość podnoszenia przy wzroście wydajności pompy wirowej?
Zwykle wraz ze wzrostem wydajności wysokość podnoszenia maleje. Jest to typowy kształt charakterystyki pompy wirowej.
Jaką wysokość podnoszenia ma pompa przy n = 1850 1/min i Q = 550 m³/h na podanym wykresie?
Z krzywej dla n = 1850 1/min odczytuje się wartość około 4,2 m. Dlatego poprawna odpowiedź to 4,2 m.
Do czego służy kontaktron w układach automatyki?
Kontaktron służy do wykrywania obecności pola magnetycznego, najczęściej pochodzącego od magnesu. Umożliwia bezdotykową detekcję położenia elementów.
Jak działa kontaktron?
Wewnątrz szklanej rurki znajdują się styki, które pod wpływem pola magnetycznego zwierają się lub rozwierają. Po odsunięciu magnesu wracają do stanu początkowego.
Jak odróżnić kontaktron od czujnika temperatury?
Kontaktron ma widoczne styki w szklanej kapsułce i reaguje na magnes. Czujnik temperatury reaguje na zmianę temperatury, np. przez zmianę rezystancji lub generowanie napięcia.
Co oznacza kontaktron NO i NC?
NO oznacza styk normalnie otwarty, który zamyka się po zadziałaniu pola magnetycznego. NC oznacza styk normalnie zamknięty, który po zadziałaniu pola magnetycznego się otwiera.
Gdzie w praktyce stosuje się kontaktrony?
Stosuje się je w alarmach, czujnikach otwarcia drzwi i okien, licznikach impulsów oraz do wykrywania położenia siłowników i elementów maszyn.
Dlaczego kontaktron jest czujnikiem bezdotykowym?
Nie wymaga mechanicznego naciśnięcia ani kontaktu z wykrywanym elementem. Do zadziałania wystarcza zbliżenie magnesu.
Jak obliczyć brakującą długość krawędzi na rysunku technicznym?
Należy znaleźć wymiar całkowity i odjąć od niego znane wymiary cząstkowe leżące w tym samym kierunku. Nie należy mierzyć rysunku linijką.
Dlaczego w tym zadaniu długość krawędzi X wynosi 20 mm?
Całkowita szerokość wynosi 70 mm. Do pionowej krawędzi wewnętrznej jest 20 mm + 30 mm = 50 mm, więc pozostały odcinek ma 70 mm - 50 mm = 20 mm.
Co oznacza wymiar całkowity na rysunku wykonawczym?
Wymiar całkowity określa pełną długość, szerokość lub wysokość elementu w danym kierunku. Jest punktem odniesienia do obliczania wymiarów brakujących.
Dlaczego nie należy odczytywać wymiaru przez mierzenie obrazka?
Rysunek może być pokazany w zmniejszeniu, powiększeniu lub bez zachowania skali. Obowiązujące są liczby wymiarowe podane na rysunku.
Jak rozpoznać, które wymiary można ze sobą dodawać lub odejmować?
Można łączyć tylko te wymiary, które odnoszą się do tego samego kierunku i tej samej osi odniesienia, np. tylko poziome z poziomymi.
W jakich jednostkach najczęściej podaje się wymiary na rysunkach technicznych maszynowych?
Najczęściej w milimetrach. Jeżeli na rysunku nie podano innej jednostki, przyjmuje się, że wymiary są w mm.