Siłownik pneumatyczny to element wykonawczy, który zamienia energię sprężonego powietrza na ruch mechaniczny. W automatyce przemysłowej najczęściej spotyka się siłowniki liniowe, w których porusza się tłoczysko.
Siłownik jednostronnego działania
Siłownik jednostronnego działania ma zwykle jedno przyłącze pneumatyczne i sprężynę powrotną. Sprężone powietrze powoduje ruch tłoczyska w jedną stronę, a po odpowietrzeniu komory sprężyna cofa tłoczysko albo je wysuwa - zależnie od konstrukcji.
Na schemacie obecność sprężyny narysowanej wewnątrz siłownika informuje, że jego położenie może wynikać nie tylko z ciśnienia, ale też z działania sprężyny.
Siłownik dwustronnego działania
Siłownik dwustronnego działania ma dwa przyłącza. Powietrze może być doprowadzone raz do jednej, raz do drugiej komory. Jedna komora powoduje wysuw tłoczyska, druga jego wsuw.
Do sterowania takim siłownikiem stosuje się najczęściej zawór rozdzielający 5/2 lub 4/2.
Jak ustalić położenie tłoczyska?
Aby określić, czy tłoczysko się wysunie, czy wsunie, należy sprawdzić:
- który zawór steruje siłownikiem,
- jaka jest pozycja spoczynkowa zaworu,
- do której komory siłownika doprowadzone jest sprężone powietrze,
- która komora jest odpowietrzona.
W zadaniach egzaminacyjnych nie wystarczy rozpoznać symbol siłownika. Trzeba prześledzić drogę powietrza od zasilania do odpowiedniej komory siłownika.