Termopara

Słownik kwalifikacji ELM.01 - Montaż, uruchamianie i obsługiwanie układów automatyki przemysłowej

Co to jest termopara?

Termopara to czujnik temperatury wykorzystujący zjawisko termoelektryczne, czyli powstawanie niewielkiego napięcia na połączeniu dwóch różnych metali. Z tego powodu bywa nazywana czujnikiem termoelektrycznym.

W układach automatyki termopary podłącza się do wejść regulatorów temperatury, mierników lub modułów analogowych przeznaczonych specjalnie do tego typu czujników.

Zasada działania

Termopara składa się z dwóch przewodów wykonanych z różnych metali lub stopów. Na ich połączeniu pomiarowym powstaje napięcie zależne od temperatury. Regulator przelicza to napięcie na wartość temperatury.

Przykładowe typy termopar:
- J — żelazo–konstantan,
- K — chromel–alumel,
- T — miedź–konstantan,
- S, R, B — do wysokich temperatur.

Podłączanie termopary

Przy podłączaniu termopary trzeba zwrócić uwagę na:
- zaciski oznaczone jako TC, T/C lub symbolem termopary,
- biegunowość przewodów: + i ,
- typ termopary ustawiony w regulatorze,
- stosowanie odpowiednich przewodów kompensacyjnych.

Na schematach listwy przyłączeniowej termopara jest zwykle rysowana jako dwa przewody zakończone symbolem złącza pomiarowego. Nie należy jej mylić z czujnikiem rezystancyjnym Pt100/Pt500, który podłącza się do innych zacisków i działa na innej zasadzie.

Typowy błąd egzaminacyjny

Częsty błąd to wybór zacisków przeznaczonych dla czujnika RTD, np. Pt100, zamiast zacisków dla termopary. W pytaniach egzaminacyjnych należy dokładnie odczytać opis przy zaciskach regulatora i szukać oznaczenia termopary lub czujnika termoelektrycznego.