Wyjścia PNP/NPN oraz NO/NC czujników

Słownik kwalifikacji ELM.01 - Montaż, uruchamianie i obsługiwanie układów automatyki przemysłowej

Czujniki przemysłowe zasilane napięciem stałym, np. 24 V DC, często mają trzy przewody:
- BN — brown/brązowy, zwykle +24 V DC,
- BU — blue/niebieski, zwykle 0 V,
- BK — black/czarny, zwykle wyjście sygnałowe.

Typ wyjścia określa, jaki potencjał pojawia się na przewodzie sygnałowym po zadziałaniu czujnika.

Wyjście PNP

Czujnik typu PNP podaje na wyjście sygnał dodatni, czyli najczęściej +24 V DC. Mówi się, że jest to wyjście „źródłowe” — dostarcza prąd do wejścia sterownika PLC.

Typowy sygnał aktywny PNP:

BK = +24 V DC

Wyjście NPN

Czujnik typu NPN zwiera wyjście do masy, czyli do 0 V. Jest to wyjście „ujściowe” — prąd wpływa do czujnika od strony wejścia PLC.

Typowy sygnał aktywny NPN:

BK = 0 V

Na schematach NPN często rozpoznaje się po tym, że obciążenie lub wejście znajduje się między +24 V a wyjściem czujnika, a czujnik po zadziałaniu ściąga sygnał do 0 V.

NO i NC

Oznaczenia NO i NC opisują stan wyjścia w położeniu spoczynkowym:
- NO — normalnie otwarte; w spoczynku wyjście nieaktywne, po wykryciu obiektu aktywne,
- NC — normalnie zamknięte; w spoczynku wyjście aktywne, po wykryciu obiektu nieaktywne.

Jak rozpoznać NPN NC na schemacie?

Jeżeli czujnik ma wyjście, które w stanie spoczynkowym przewodzi do 0 V, a obciążenie jest podłączone od strony +24 V, jest to układ NPN NC. W pytaniach egzaminacyjnych należy analizować zarówno sposób podłączenia tranzystora wyjściowego, jak i symbol styku NO/NC.