Zawór dławiąco-zwrotny to element pneumatyczny lub hydrauliczny służący do regulacji natężenia przepływu medium tylko w jednym kierunku. W drugim kierunku przepływ odbywa się swobodnie dzięki zaworowi zwrotnemu.
Budowa i działanie
Zawór łączy dwa elementy:
- dławik – ogranicza przepływ, a więc zmniejsza prędkość ruchu siłownika,
- zawór zwrotny – pozwala na swobodny przepływ w kierunku przeciwnym.
Dzięki temu można uzyskać różne prędkości wysuwania i wsuwania tłoczyska siłownika.
Zastosowanie w układach pneumatycznych
Najczęściej zawór dławiąco-zwrotny montuje się przy przyłączu siłownika. Umożliwia to regulację prędkości ruchu tłoczyska przez ograniczenie przepływu powietrza zasilającego lub odpowietrzającego komorę siłownika.
Przykład: jeżeli tłoczysko ma wysuwać się szybciej niż się wsuwać, zawór należy zamontować tak, aby podczas wysuwania przepływ był swobodny, a podczas wsuwania zdławiony.
Ważne na egzaminie
Jeżeli w pytaniu pojawia się regulacja prędkości ruchu siłownika, szczególnie różna prędkość wysuwania i wsuwania, najczęściej chodzi o zawór dławiąco-zwrotny. Zawór progowy, zawór podwójnego sygnału czy przełącznik obiegu pełnią inne funkcje logiczne lub sterujące, a nie służą bezpośrednio do regulacji prędkości siłownika.