Dodatnie sprzężenie zwrotne

Słownik kwalifikacji ELM.02 - Montaż oraz instalowanie układów i urządzeń elektronicznych

Dodatnie sprzężenie zwrotne występuje wtedy, gdy część sygnału wyjściowego wraca na wejście układu w taki sposób, że wzmacnia zachodzącą zmianę. Jeżeli sygnał zaczyna rosnąć, sprzężenie dodatnie sprzyja dalszemu wzrostowi. Jeżeli zaczyna maleć, sprzyja dalszemu spadkowi.

Skutek w układach elektronicznych

Dodatnie sprzężenie zwrotne powoduje szybkie przełączanie układu między stanami. Jest wykorzystywane tam, gdzie potrzebna jest wyraźna decyzja: stan niski albo stan wysoki.

Typowe skutki dodatniego sprzężenia zwrotnego:

  • szybkie przełączanie wyjścia,
  • możliwość powstania histerezy,
  • zwiększenie odporności na zakłócenia w pobliżu progu przełączania,
  • praca układu w dwóch stabilnych stanach.

Przykład: przerzutnik Schmitta

W przerzutniku Schmitta dodatnie sprzężenie zwrotne sprawia, że układ ma dwa progi przełączania. Inny próg obowiązuje przy wzroście napięcia wejściowego, a inny przy jego spadku. Dzięki temu niewielkie zakłócenia nie powodują wielokrotnego przełączania wyjścia.

W tranzystorowym przerzutniku Schmitta rezystor emiterowy może przenosić informację o stanie jednego tranzystora na drugi. Właśnie dlatego taki rezystor nie służy do usuwania składowej stałej, lecz do wytworzenia sprzężenia zwrotnego i histerezy.

Porównanie z ujemnym sprzężeniem

Ujemne sprzężenie zwrotne zwykle stabilizuje parametry układu i zmniejsza wzmocnienie. Dodatnie sprzężenie zwrotne działa odwrotnie: wzmacnia zmianę i ułatwia szybkie przełączenie.