Dwójka licząca

Słownik kwalifikacji ELM.02 - Montaż oraz instalowanie układów i urządzeń elektronicznych

Co to jest dwójka licząca?

Dwójka licząca to układ cyfrowy, który zmienia swój stan wyjściowy po każdym impulsie zegarowym. Oznacza to, że na wyjściu pełny cykl sygnału powstaje dopiero po dwóch impulsach wejściowych.

W praktyce dwójka licząca działa jako licznik modulo 2 oraz jako dzielnik częstotliwości przez 2.

Zasada działania

Jeżeli na wejście układu doprowadzimy impulsy zegarowe, to wyjście zmienia się kolejno:

  • 0 → 1,
  • 1 → 0,
  • 0 → 1,
  • 1 → 0.

Każdy impuls powoduje przełączenie stanu. Dlatego częstotliwość sygnału wyjściowego jest dwa razy mniejsza niż częstotliwość sygnału wejściowego.

Realizacja za pomocą przerzutnika

Dwójkę liczącą można zbudować między innymi z:

  • przerzutnika JK, gdy wejścia J i K są ustawione na stan logiczny 1,
  • przerzutnika T, gdy wejście T jest ustawione na 1,
  • przerzutnika D, gdy na wejście D podaje się zanegowany sygnał z wyjścia.

Jak rozpoznać na schemacie?

W układzie z przerzutnikiem JK należy szukać połączenia, w którym:

  • J = 1,
  • K = 1,
  • impulsy wejściowe są podane na wejście zegarowe CLK,
  • wyjście pobierane jest z Q.

Taki układ przełącza się przy każdym impulsie zegarowym i pełni funkcję dwójki liczącej.