Histereza w regulatorze dwustawnym oznacza celowo wprowadzony przedział między progiem załączenia i progiem wyłączenia urządzenia wykonawczego. Dzięki temu regulator nie przełącza się zbyt często, gdy sygnał kontrolowany znajduje się blisko wartości zadanej.
Przykład działania
Jeżeli regulator temperatury ma wartość zadaną 50°C i histerezę 4°C, może działać następująco:
- grzanie włącza się przy 48°C,
- grzanie wyłącza się przy 52°C.
Zakres między 48°C a 52°C jest obszarem histerezy. Regulator nie reaguje na każdą minimalną zmianę temperatury, lecz dopiero po przekroczeniu ustalonych progów.
Wpływ zwiększenia histerezy
Zwiększenie histerezy powoduje, że różnica między progiem załączenia i wyłączenia staje się większa. W efekcie sygnał kontrolowany, np. temperatura, poziom cieczy lub ciśnienie, zmienia się w szerszym zakresie.
Dlatego większa histereza powoduje powiększenie amplitudy zmian sygnału kontrolowanego. Układ przełącza się rzadziej, ale dopuszcza większe odchylenia od wartości zadanej.
Zalety i wady większej histerezy
Zalety:
- mniejsza liczba przełączeń przekaźnika lub tranzystora wykonawczego,
- mniejsze zużycie elementów wykonawczych,
- większa odporność na zakłócenia i szumy pomiarowe.
Wady:
- większe wahania wielkości regulowanej,
- mniejsza dokładność utrzymywania wartości zadanej,
- możliwość pogorszenia jakości regulacji.
Wniosek egzaminacyjny
W regulatorze dwustawnym zwiększenie histerezy nie przesuwa całego wykresu w górę ani nie pozostawia sygnału bez zmian. Powoduje ono większe wahania sygnału kontrolowanego, czyli zwiększenie amplitudy jego zmian.