Krzywe Lissajous to figury widoczne na ekranie oscyloskopu, gdy na dwie prostopadłe osie podaje się dwa sygnały okresowe. W oscyloskopie dwukanałowym wykorzystuje się do tego tryb X-Y: jeden kanał steruje odchyleniem poziomym, a drugi pionowym.
W typowej pracy oscyloskopu oś pozioma oznacza czas, ponieważ działa podstawa czasu. W trybie X-Y podstawa czasu nie jest używana w klasyczny sposób. Zamiast tego:
- jeden sygnał steruje osią X,
- drugi sygnał steruje osią Y,
- na ekranie powstaje figura zależna od częstotliwości i przesunięcia fazowego obu sygnałów.
Pomiar częstotliwości metodą Lissajous
Jeżeli jeden sygnał ma znaną częstotliwość, można porównać go z sygnałem badanym. Gdy stosunek częstotliwości jest prostą liczbą, na ekranie pojawia się stabilna figura, np. elipsa, ósemka lub bardziej złożony kształt.
Przybliżoną zależność można zapisać jako:
fx / fy = liczba przecięć w kierunku Y / liczba przecięć w kierunku X
W praktyce najważniejsze na egzaminie jest zapamiętanie, że do obserwacji krzywych Lissajous należy ustawić oscyloskop w tryb X-Y.
Zastosowania
Krzywe Lissajous służą do:
- porównywania częstotliwości dwóch sygnałów,
- oszacowania nieznanej częstotliwości na podstawie znanej,
- obserwacji przesunięcia fazowego,
- kontroli zgodności sygnałów sinusoidalnych.
Ważne rozróżnienie
Tryb DUAL pokazuje dwa przebiegi względem czasu, ADD sumuje kanały, a SINGLE dotyczy pojedynczego wyzwolenia. Do krzywych Lissajous właściwy jest wyłącznie tryb X-Y.