Licznik modulo 10

Słownik kwalifikacji ELM.02 - Montaż oraz instalowanie układów i urządzeń elektronicznych

Licznik modulo 10 to układ cyfrowy, który zlicza impulsy od 0 do 9, a po dziesiątym impulsie wraca do stanu początkowego. Nazywany jest też licznikiem dekadowym, ponieważ ma 10 stanów pracy.

Jak działa licznik modulo 10?

Najczęściej buduje się go z czterech przerzutników, ponieważ cztery bity pozwalają zapisać liczby od 0 do 15. Naturalny licznik 4-bitowy pracuje więc jako licznik modulo 16.

Aby uzyskać licznik modulo 10, trzeba wykryć stan odpowiadający liczbie 10, czyli binarnie:

  • 10 dziesiętnie = 1010 binarnie,
  • aktywne są wtedy odpowiednie wyjścia przerzutników, zwykle QB i QD.

Po wykryciu tego stanu bramka logiczna generuje sygnał zerowania, który ustawia licznik z powrotem na 0000.

Typowa usterka

Jeżeli licznik modulo 10 zaczyna zliczać do 16, oznacza to, że nie działa układ zerowania po stanie 10. Licznik zachowuje się wtedy jak zwykły licznik 4-bitowy modulo 16.

Możliwą przyczyną jest np. przerwa między wyjściem bramki wykrywającej stan 10 a wejściami zerującymi przerzutników. W takim przypadku bramka może poprawnie rozpoznawać stan 1010, ale sygnał zerowania nie dociera do licznika.

Ważne do zapamiętania

  • 4 przerzutniki dają maksymalnie 16 stanów.
  • Licznik modulo 10 wymaga dodatkowego układu zerowania.
  • Brak zerowania powoduje zliczanie od 0 do 15, czyli modulo 16.
  • Stan 10 w kodzie binarnym to 1010.