Lustro prądowe

Słownik kwalifikacji ELM.02 - Montaż oraz instalowanie układów i urządzeń elektronicznych

Co to jest lustro prądowe?

Lustro prądowe to układ elektroniczny, który „kopiuje” prąd płynący w jednej gałęzi układu do drugiej gałęzi. Najczęściej buduje się je z dwóch tranzystorów bipolarnych lub MOSFET o podobnych parametrach.

W prostym lustrze prądowym z tranzystorami NPN jeden tranzystor jest połączony tak, aby ustalić prąd odniesienia, a drugi wytwarza prąd wyjściowy o zbliżonej wartości.

Rola rezystora RIN

Rezystor RIN służy do ustawienia, czyli zaprogramowania prądu wejściowego lustra. Ponieważ prąd wyjściowy jest odwzorowaniem prądu wejściowego, RIN pośrednio programuje prąd wyjściowy.

W uproszczeniu:

  • większa rezystancja RIN → mniejszy prąd odniesienia,
  • mniejsza rezystancja RIN → większy prąd odniesienia,
  • prąd wyjściowy zależy od prądu ustalonego w gałęzi wejściowej.

Zasada działania

W typowym układzie pierwszy tranzystor ma zwarte kolektor z bazą, dzięki czemu ustala napięcie baza-emiter. To samo napięcie jest podawane na bazę drugiego tranzystora. Jeżeli tranzystory są jednakowe i pracują w podobnych warunkach, ich prądy kolektorów są prawie równe.

Zastosowania

Lustra prądowe stosuje się m.in. w:

  • wzmacniaczach operacyjnych,
  • źródłach prądowych,
  • układach scalonych analogowych,
  • polaryzacji stopni tranzystorowych.

Najważniejsze do egzaminu

Jeśli w pytaniu pojawia się rezystor RIN w lustrze prądowym, jego funkcją jest ustalenie prądu odniesienia, a więc programowanie prądu wyjściowego. Nie służy on głównie do stabilizacji ani ograniczania napięcia wyjściowego.