Multiplekser (MUX) to cyfrowy układ kombinacyjny, który wybiera jeden z wielu sygnałów wejściowych i przekazuje go na jedno wyjście. Można go traktować jak elektroniczny przełącznik sterowany sygnałami binarnymi.
Jak działa multiplekser?
Multiplekser ma:
- kilka wejść danych, np. D0, D1, D2, D3,
- jedno wyjście, np. Y,
- wejścia adresowe/wybierające, np. A, B, C.
Stan wejść wybierających decyduje, które wejście danych zostanie połączone z wyjściem. Dla n wejść adresowych można wybrać jedno z 2^n wejść danych.
Przykład: multiplekser 8:1 ma 8 wejść danych i 3 wejścia adresowe, ponieważ 2^3 = 8.
Symbol na schematach
Na schematach multiplekser często przedstawia się jako blok, do którego z jednej strony wchodzi wiele sygnałów, a z drugiej strony wychodzi jeden sygnał. Wejścia sterujące są zwykle narysowane osobno, często od dołu bloku.
Zastosowania
Multipleksery stosuje się m.in. do:
- wyboru jednego z wielu sygnałów cyfrowych,
- przesyłania wielu sygnałów jedną linią,
- budowy układów transmisji danych,
- realizacji funkcji logicznych,
- wyboru kanału pomiarowego w układach elektronicznych.
Ważne rozróżnienie
Multiplekser działa w kierunku: wiele wejść → jedno wyjście. Odwrotnie działa demultiplekser: jedno wejście → wiele wyjść.