Praca aktywna tranzystora bipolarnego

Słownik kwalifikacji ELM.02 - Montaż oraz instalowanie układów i urządzeń elektronicznych

Praca aktywna tranzystora bipolarnego to stan, w którym tranzystor może wzmacniać sygnał. Jest to podstawowy tryb pracy w układach analogowych, np. we wzmacniaczach.

Warunki pracy aktywnej

Dla tranzystora bipolarnego w stanie aktywnym:

  • złącze baza-emiter jest spolaryzowane w kierunku przewodzenia,
  • złącze baza-kolektor jest spolaryzowane w kierunku zaporowym,
  • prąd kolektora zależy głównie od prądu bazy.

Dla tranzystora NPN oznacza to, że baza ma zwykle potencjał około 0,7 V wyższy od emitera. Dla tranzystora PNP zależność jest odwrotna.

Znaczenie w obliczeniach

W wielu zadaniach egzaminacyjnych zakłada się uproszczenie:

UBE ≈ 0,7 V

Pozwala to szybko oszacować potencjał bazy lub emitera. Jeżeli znany jest potencjał emitera tranzystora NPN, to potencjał bazy można obliczyć ze wzoru:

UB ≈ UE + 0,7 V

Przykład: dla UE = -8 V otrzymujemy:

UB ≈ -8 V + 0,7 V = -7,3 V

Różnica względem innych stanów

Tranzystor nie pracuje aktywnie, gdy jest całkowicie zatkany albo nasycony. W stanie aktywnym znajduje się pomiędzy tymi skrajnymi przypadkami i może liniowo wzmacniać sygnał.