Przerzutnik JK

Słownik kwalifikacji ELM.02 - Montaż oraz instalowanie układów i urządzeń elektronicznych

Przerzutnik JK to element cyfrowy służący do zapamiętywania jednego bitu informacji. Ma dwa główne wejścia sterujące: J i K, wejście zegarowe CLK oraz wyjścia Q i często zanegowane Q̅.

Jest rozwinięciem przerzutnika RS, ponieważ eliminuje stan zabroniony. Szczególnie ważny jest tryb pracy, w którym J = 1 i K = 1 — wtedy przerzutnik zmienia stan na przeciwny po każdym aktywnym impulsie zegarowym.

Podstawowe stany pracy

Dla przerzutnika JK sterowanego zegarem:

  • J = 0, K = 0 — brak zmiany stanu,
  • J = 1, K = 0 — ustawienie wyjścia Q na 1,
  • J = 0, K = 1 — wyzerowanie wyjścia Q do 0,
  • J = 1, K = 1 — przełączenie stanu na przeciwny.

Tryb przełączania

Najważniejszy dla liczników jest tryb:

J = 1 oraz K = 1

Wtedy każdy impuls zegarowy powoduje zmianę stanu wyjścia:

  • z 0 na 1,
  • z 1 na 0.

Dzięki temu przerzutnik JK może pracować jako dwójka licząca, czyli licznik modulo 2.

Wejścia asynchroniczne

Na schematach przerzutników JK często występują także wejścia S i R, czasem oznaczone z kreską jako aktywne stanem niskim. Służą one do ustawiania lub zerowania przerzutnika niezależnie od zegara. W normalnej pracy liczącej powinny być ustawione w stan nieaktywny.