Omomierz jest podstawowym przyrządem do szybkiej oceny sprawności tranzystora wylutowanego z obwodu. Dotyczy to szczególnie tranzystorów bipolarnych, które można traktować jak dwa złącza PN: baza-emiter i baza-kolektor.
Dlaczego tranzystor powinien być wylutowany?
Pomiar w układzie może być fałszowany przez inne elementy: rezystory, diody, cewki lub ścieżki równoległe. Wylutowanie tranzystora pozwala sprawdzić rzeczywisty stan jego złączy.
Zasada pomiaru
Dla sprawnego tranzystora bipolarnego:
- złącze baza-emiter powinno przewodzić tylko w jednym kierunku,
- złącze baza-kolektor powinno przewodzić tylko w jednym kierunku,
- między kolektorem a emiterem zwykle powinna być bardzo duża rezystancja w obu kierunkach, gdy baza nie jest sterowana.
W mierniku cyfrowym często używa się funkcji testu diody, ale klasyczny omomierz również pozwala wykryć zwarcie lub przerwę.
Interpretacja wyników
Typowe uszkodzenia:
- zwarcie złącza – bardzo mała rezystancja w obu kierunkach,
- przerwa – brak przewodzenia w obu kierunkach tam, gdzie jedno złącze powinno przewodzić,
- przebicie lub duży upływ – zbyt mała rezystancja w kierunku zaporowym.
NPN i PNP
W tranzystorze NPN złącza przewodzą przy dodatnim potencjale na bazie względem emitera i kolektora. W tranzystorze PNP kierunek jest odwrotny. Dlatego podczas pomiaru należy znać typ tranzystora i jego wyprowadzenia.
Wniosek egzaminacyjny
Do oceny sprawności wylutowanego tranzystora najlepszy jest omomierz, ponieważ pozwala sprawdzić rezystancję złączy i wykryć podstawowe uszkodzenia bez budowania układu pomiarowego.