Tyrystor to półprzewodnikowy element sterowany, działający podobnie do diody, ale przewodzenie rozpoczyna dopiero po podaniu impulsu sterującego na bramkę. Klasyczny tyrystor SCR ma strukturę czterowarstwową PNPN.
Wyprowadzenia tyrystora
Tyrystor ma trzy elektrody:
- A - anoda,
- K - katoda,
- G - bramka z ang. gate.
Na schematach symbol tyrystora przypomina symbol diody, ale posiada dodatkowe wyprowadzenie - bramkę. To właśnie obecność bramki odróżnia go od zwykłej diody prostowniczej.
Jak rozpoznać symbol tyrystora?
Symbol tyrystora ma:
- trójkąt i kreskę jak w diodzie,
- dodatkową elektrodę sterującą dochodzącą do obszaru przy katodzie,
- trzy wyprowadzenia: anoda, katoda i bramka.
W pytaniach egzaminacyjnych często obok siebie występują symbole: diody, tyrystora, diaka i triaka. Tyrystor należy wskazać jako element jednokierunkowy z bramką.
Zasada działania
Tyrystor przewodzi prąd od anody do katody po spełnieniu dwóch warunków:
- anoda ma potencjał dodatni względem katody,
- na bramkę zostanie podany odpowiedni impuls wyzwalający.
Po załączeniu tyrystor pozostaje w stanie przewodzenia, dopóki prąd nie spadnie poniżej tzw. prądu podtrzymania.
Zastosowania
Tyrystory stosuje się między innymi w:
- prostownikach sterowanych,
- regulatorach mocy,
- układach sterowania silnikami,
- układach zapłonowych,
- energoelektronice.