Układ całkujący to układ elektroniczny, którego napięcie wyjściowe jest proporcjonalne do całki napięcia wejściowego w czasie. Oznacza to, że reaguje on na „sumowanie” sygnału wejściowego.
W praktyce układ całkujący można zbudować jako:
- prosty układ RC z wyjściem pobieranym z kondensatora,
- aktywny układ całkujący ze wzmacniaczem operacyjnym i kondensatorem w sprzężeniu zwrotnym.
Jak rozpoznać układ całkujący na oscyloskopie?
Najważniejsza cecha egzaminacyjna: gdy na wejście układu całkującego podamy przebieg prostokątny, na wyjściu otrzymamy przebieg zbliżony do trójkątnego.
Dzieje się tak, ponieważ kondensator ładuje się i rozładowuje w czasie. Stały poziom napięcia prostokątnego powoduje liniową zmianę napięcia na kondensatorze, czyli narastanie lub opadanie sygnału wyjściowego.
Typowe zależności sygnałów
- wejście: przebieg prostokątny → wyjście: przebieg trójkątny,
- wejście: impuls → wyjście: narastanie lub opadanie napięcia,
- wejście: skok napięcia → wyjście: przebieg narastający w czasie.
Różnica względem układu różniczkującego
Układ różniczkujący działa odwrotnie: podanie przebiegu prostokątnego powoduje pojawienie się krótkich impulsów przy zboczach sygnału. Układ całkujący nie reaguje głównie na zbocza, lecz na czas trwania poziomu napięcia.
Wniosek egzaminacyjny
Jeżeli na ekranie oscyloskopu po podaniu sygnału prostokątnego widoczny jest przebieg trójkątny, badany układ należy rozpoznać jako układ całkujący.