Wzmacniacz operacyjny to scalony układ analogowy o bardzo dużym wzmocnieniu napięciowym. Najczęściej ma dwa wejścia: odwracające oznaczane „−” oraz nieodwracające oznaczane „+”, a także jedno wyjście. Typowym przykładem jest popularny układ 741, np. polski odpowiednik ULY7741 produkcji CEMI.
Jak go rozpoznać?
W egzaminach wzmacniacz operacyjny może być pokazany jako:
- układ scalony w obudowie DIP, np. 8-nóżkowej,
- element z oznaczeniem podobnym do 741, LM741, uA741, ULY7741,
- symbol trójkąta z dwoma wejściami „+” i „−”.
Na zdjęciu z oznaczeniem ULY7741 przedstawiono właśnie wzmacniacz operacyjny.
Do czego służy?
Wzmacniacze operacyjne stosuje się między innymi jako:
- wzmacniacze napięciowe,
- wtórniki napięciowe,
- filtry aktywne,
- układy całkujące i różniczkujące,
- komparatory napięcia,
- generatory i układy pomiarowe.
Ważna cecha
Sam wzmacniacz operacyjny ma bardzo duże wzmocnienie, dlatego w praktyce prawie zawsze pracuje z ujemnym sprzężeniem zwrotnym. To ono ustala rzeczywiste wzmocnienie i stabilizuje pracę układu.
Różnica względem komparatora
Komparator porównuje dwa napięcia i przełącza wyjście między stanami. Wzmacniacz operacyjny również może pracować jako komparator, ale jego podstawowym zastosowaniem jest liniowe wzmacnianie sygnałów analogowych.