Blokada styczników to zabezpieczenie uniemożliwiające jednoczesne załączenie dwóch styczników realizujących przeciwne kierunki obrotów silnika, np. prawo/lewo w układzie nawrotnym silnika indukcyjnego klatkowego.
W układzie nawrotnym jeden stycznik, np. K1, załącza silnik dla jednego kierunku obrotów, a drugi stycznik, np. K2, zmienia kolejność dwóch faz, powodując obrót w przeciwną stronę. Jeśli oba styczniki zadziałają jednocześnie, w obwodzie siłowym może dojść do zwarcia międzyfazowego. Wtedy zadziałają zabezpieczenia, np. bezpieczniki, wyłącznik nadprądowy lub zabezpieczenie silnikowe.
Rodzaje blokad
Najczęściej stosuje się:
- blokadę elektryczną – w obwód cewki K1 włącza się styk rozwierny K2, a w obwód cewki K2 styk rozwierny K1,
- blokadę mechaniczną – mechaniczny element uniemożliwia fizyczne załączenie dwóch styczników naraz,
- często stosuje się oba rozwiązania jednocześnie.
Zasada działania blokady elektrycznej
Gdy załączony jest stycznik K1, jego styk pomocniczy rozwierny w obwodzie cewki K2 jest otwarty. Naciśnięcie przycisku kierunku przeciwnego nie spowoduje więc załączenia K2. Analogicznie działa blokada K2 względem K1.
Typowy objaw braku blokady
Jeżeli po naciśnięciu przycisku S1, a następnie S2, zadziałają zabezpieczenia w obwodzie siłowym, oznacza to najczęściej, że oba styczniki mogą być załączone równocześnie. Przyczyną jest brak blokady w obwodzie sterowania lub jej błędne wykonanie.