Co to jest czujnik optyczny?
Czujnik optyczny to element wykrywający obiekt za pomocą światła. W jego budowie występują zwykle dwa podstawowe bloki: nadajnik światła (najczęściej dioda LED lub podczerwona) oraz odbiornik (fototranzystor, fotodioda). Obecność albo brak obiektu zmienia ilość światła docierającego do odbiornika, a układ elektroniczny zamienia to na sygnał wyjściowy.
Na schematach czujnik optyczny można rozpoznać po symbolach związanych z emisją i odbiorem promieniowania świetlnego.
Zasada działania
Czujnik optyczny działa przez:
- przerwanie wiązki światła,
- odbicie światła od obiektu,
- wykrycie zmian natężenia promieniowania.
W praktyce po pojawieniu się przedmiotu czujnik zmienia stan wyjścia, np. z 0 na 1.
Podstawowe rodzaje
- barierowy – nadajnik i odbiornik są naprzeciw siebie,
- refleksyjny – światło odbija się od reflektora,
- odbiciowy – światło odbija się bezpośrednio od wykrywanego obiektu.
Gdzie jest stosowany?
Czujniki optyczne są używane w mechatronice i automatyce do:
- wykrywania obecności elementu na przenośniku,
- zliczania detali,
- kontroli położenia,
- wykrywania krawędzi, znaczników i etykiet,
- współpracy z układami sterowania PLC.
Jak odróżnić od innych czujników?
- indukcyjny wykrywa głównie metale i działa na zasadzie pola elektromagnetycznego,
- pojemnościowy reaguje na zmianę pojemności i może wykrywać różne materiały,
- magnetyczny reaguje na pole magnetyczne,
- optyczny wykorzystuje światło.
Co warto zapamiętać na egzamin?
Jeżeli na rysunku widać symbol nadajnika/odbiornika światła albo elementy sugerujące promień świetlny, poprawną odpowiedzią jest czujnik optyczny. To typowy sposób oznaczania tego elementu na schematach automatyki.