Język FBD w sterownikach PLC

Słownik kwalifikacji ELM.03 - Montaż, uruchamianie i konserwacja urządzeń i systemów mechatronicznych

FBD (Function Block Diagram) to język programowania sterowników PLC oparty na łączeniu bloków funkcyjnych. Program przypomina schemat logiczny: sygnały z wejść sterownika są doprowadzane do bloków, a wyniki trafiają na wyjścia lub do kolejnych bloków.

Typowe bloki w FBD

W języku FBD często stosuje się bloki:
- AND – wyjście aktywne tylko wtedy, gdy aktywne są wszystkie wejścia,
- OR – wyjście aktywne, gdy aktywne jest co najmniej jedno wejście,
- NOT – negacja sygnału,
- timery, liczniki, przerzutniki i komparatory.

Przykład zastosowania

Jeżeli dwa przyciski NO podłączono do wejść I1 i I2, a elektrozawór do wyjścia Q3 lub Ω3, to warunek uruchomienia tylko po naciśnięciu obu przycisków realizuje blok:

I1 AND I2 -> Q3

Oznacza to, że wyjście zostanie załączone wyłącznie wtedy, gdy oba wejścia mają stan logiczny 1.

Jak czytać schemat FBD na egzaminie?

Najpierw należy ustalić, które sygnały są wejściami, a które wyjściami. Następnie sprawdza się, jaki blok logiczny je łączy. Dla warunku „jednocześnie S1 i S2” poprawnym wyborem jest blok AND, a nie OR, NOT, NOR czy XOR.