W schematach SFC podstawowymi elementami są kroki i tranzycje. Ich poprawne rozumienie pozwala właściwie odczytać algorytm sterowania.
Krok
Krok oznacza określony stan procesu. Gdy krok jest aktywny, wykonywane są przypisane do niego działania, np.:
- ustawienie wyjścia,
- wyzerowanie sygnału,
- uruchomienie timera,
- podtrzymanie określonego stanu.
Na schemacie krok jest zwykle oznaczony prostokątem z numerem, np. 1, 2, 3, 4.
Tranzycja
Tranzycja to warunek przejścia z jednego kroku do następnego. Przejście następuje wtedy, gdy:
- aktualny krok jest aktywny,
- warunek tranzycji został spełniony.
Tranzycja może zależeć np. od:
- sygnału z czujnika,
- upływu czasu,
- stanu wejścia PLC,
- warunku logicznego.
Zależność między krokiem a tranzycją
Schemat czyta się w kolejności:
1. aktywny jest dany krok,
2. wykonywane są jego akcje,
3. sprawdzany jest warunek tranzycji,
4. po spełnieniu warunku aktywowany jest kolejny krok.
Jak rozpoznać relację między krokami?
Na egzaminie często trzeba ustalić, czy dwa kroki:
- następują bezpośrednio po sobie,
- są alternatywnymi wariantami po tym samym kroku,
- są wykonywane równocześnie.
Jeżeli z jednego kroku wychodzą dwie różne tranzycje do dwóch różnych kroków, to zwykle oznacza to wybór jednej drogi, czyli realizację rozłączną. Wtedy nie można powiedzieć, że jeden z tych kroków jest bezpośrednio przed drugim.
Typowy błąd
Częstym błędem jest uznanie, że dwa kroki umieszczone obok siebie są wykonywane równolegle. O tym decyduje nie samo położenie na rysunku, lecz sposób połączenia linii i tranzycji.
Co zapamiętać?
- Krok = aktywny stan procesu.
- Tranzycja = warunek zmiany kroku.
- Kolejność działania wynika z połączeń na schemacie.
- Dwa kroki po różnych tranzycjach z jednego miejsca mogą być wykonywane rozłącznie.