Prąd jałowy transformatora to prąd pobierany przez uzwojenie pierwotne transformatora wtedy, gdy uzwojenie wtórne jest nieobciążone, czyli rozwarte. Transformator jest podłączony do napięcia znamionowego, ale nie zasila odbiornika.
Od czego zależy prąd jałowy?
Prąd jałowy jest potrzebny głównie do wytworzenia strumienia magnetycznego w rdzeniu transformatora. Zależy m.in. od:
- konstrukcji i jakości rdzenia,
- liczby zwojów uzwojenia pierwotnego,
- napięcia zasilania,
- częstotliwości napięcia przemiennego,
- strat w rdzeniu.
W typowych zadaniach egzaminacyjnych przyjmuje się często, że prąd jałowy wynosi kilka lub kilkanaście procent prądu znamionowego uzwojenia pierwotnego, np. około 10% prądu znamionowego.
Obliczanie prądu znamionowego transformatora
Dla transformatora jednofazowego moc pozorna wynosi:
[
S_N = U_N \cdot I_N
]
Stąd prąd znamionowy uzwojenia pierwotnego:
[
I_{1N} = \frac{S_N}{U_{1N}}
]
Jeżeli transformator ma parametry:
- (S_N = 2300\ VA),
- (U_{1N} = 230\ V),
to:
[
I_{1N} = \frac{2300}{230} = 10\ A
]
Jeżeli prąd jałowy wynosi 10% prądu znamionowego:
[
I_0 = 0{,}1 \cdot 10\ A = 1\ A
]
Dobór zakresu amperomierza
Do precyzyjnego pomiaru należy wybrać zakres amperomierza:
- większy od spodziewanej wartości prądu,
- możliwie najbliższy tej wartości.
Dla spodziewanego prądu około 1 A najlepszy będzie zakres 1,2 A, a nie np. 15 A, ponieważ zbyt duży zakres pogarsza dokładność odczytu.