Przekaźnik czasowy to element automatyki, który przełącza swoje styki po określonym czasie. W schematach sterowania silników służy np. do opóźnionego załączania, wyłączania albo przełączania obwodów sterowniczych.
W pytaniach egzaminacyjnych może być oznaczany symbolem literowym, np. PC lub innym zgodnym z dokumentacją producenta. Na schemacie często rozpoznaje się go po symbolu cewki przekaźnika oraz styku oznaczonym informacją o czasie, np. literą t.
Typowe funkcje przekaźnika czasowego
- opóźnione załączenie – styk zmienia stan dopiero po upływie nastawionego czasu od podania zasilania,
- opóźnione wyłączenie – styk pozostaje załączony jeszcze przez określony czas po zaniku sygnału,
- praca impulsowa – po wyzwoleniu przekaźnik generuje impuls o zadanym czasie,
- praca cykliczna – okresowe załączanie i wyłączanie obwodu.
Zastosowanie w układach silnikowych
Przekaźniki czasowe stosuje się w układach sterowania silników trójfazowych, np. do:
- rozruchu gwiazda-trójkąt,
- sekwencyjnego uruchamiania napędów,
- opóźnionego załączania stycznika,
- zabezpieczenia przed zbyt szybkim ponownym uruchomieniem.
Jak odróżnić od innych elementów?
Przekaźnik czasowy nie jest elementem wykonawczym mocy jak stycznik trójfazowy. Nie pełni też funkcji zabezpieczenia cieplnego jak przekaźnik termiczny. Jego najważniejszą cechą jest zależność działania styków od czasu.