Przełącznik obiegu to element stosowany w układach pneumatycznych lub hydraulicznych, którego zadaniem jest przełączanie drogi przepływu medium między różnymi torami układu. Na schematach występuje jako element logiczno-rozdzielający, który kieruje sygnał lub strumień czynnika do odpowiedniego wyjścia.
Funkcja elementu
Przełącznik obiegu:
- zmienia kierunek przepływu medium,
- umożliwia wybór jednego z torów pracy układu,
- może pełnić funkcję sterującą w układach sekwencyjnych,
- współpracuje z innymi zaworami i elementami wykonawczymi.
W pytaniach egzaminacyjnych najważniejsze jest rozpoznanie symbolu graficznego i odróżnienie go od innych elementów, takich jak:
- element dławiący – służy do ograniczania natężenia przepływu,
- element realizujący iloczyn logiczny – działa jak zawór logiczny AND,
- zawór ograniczający ciśnienie – zabezpiecza układ przed zbyt wysokim ciśnieniem.
Jak rozpoznać przełącznik obiegu?
Typowe cechy symbolu:
- kilka przyłączy, najczęściej trzy lub więcej,
- zaznaczony tor przepływu wewnątrz symbolu,
- element wskazujący przełączenie między drogami przepływu.
W przedstawionym zadaniu symbol odpowiada właśnie przełącznikowi obiegu, ponieważ pokazuje element przełączający przepływ między przyłączami układu.
Znaczenie w praktyce
Przełączniki obiegu stosuje się m.in. w:
- układach sterowania siłownikami,
- układach automatyki pneumatycznej,
- systemach hydraulicznych maszyn,
- obwodach wymagających zmiany toru przepływu bez przebudowy instalacji.
Wskazówka egzaminacyjna
Jeżeli w odpowiedziach pojawiają się elementy o podobnym przeznaczeniu, najpierw ustal, czy symbol dotyczy:
- przepływu,
- ciśnienia,
- funkcji logicznej.
Jeżeli symbol wskazuje na zmianę drogi przepływu między portami, poprawną odpowiedzią będzie zwykle przełącznik obiegu.