Pytania pomocnicze - ELM.03

Szyna DIN służy do standaryzowanego montażu aparatury w szafach sterowniczych i rozdzielnicach. Ułatwia szybkie mocowanie, wymianę i porządkowanie urządzeń.

Najczęściej przez zaczepienie obudowy o krawędź szyny i dociśnięcie urządzenia, aż zadziała zatrzask. Taki montaż jest szybki i nie wymaga dodatkowych nitów.

Zatrzask blokuje urządzenie na szynie i zapobiega jego przesuwaniu lub odpadnięciu. Umożliwia też łatwy demontaż po jego odciągnięciu.

Śruby zwykle służą do przykręcenia szyny DIN do płyty montażowej, a nie samego sterownika do szyny. Sterownik przeznaczony do takiego montażu ma zazwyczaj zatrzask.

Na szynie DIN montuje się m.in. zasilacze, przekaźniki, styczniki, zabezpieczenia nadprądowe i listwy zaciskowe. To standardowe rozwiązanie w szafach sterowniczych.

Najpierw należy odłączyć zasilanie układu, a następnie zwolnić zatrzask, często przy pomocy śrubokręta. Po odblokowaniu urządzenie można zdjąć z szyny.

Ponieważ moc wyznacza się na podstawie napięcia i natężenia prądu. Trzeba więc zmierzyć oba te parametry, a następnie obliczyć moc ze wzoru P = U · I.

Amperomierz podłącza się szeregowo z odbiornikiem. Dzięki temu przez miernik płynie ten sam prąd co przez badane urządzenie.

Woltomierz podłącza się równolegle do zacisków odbiornika. Mierzy on różnicę potencjałów, czyli napięcie na urządzeniu.

Omomierz mierzy rezystancję, a nie parametry pracy urządzenia pod napięciem. Moc pobieraną podczas pracy wyznacza się z napięcia i prądu.

Napięcie podaje się w woltach (V), natężenie prądu w amperach (A), a moc w watach (W). To podstawowe jednostki używane w pomiarach elektrycznych.

Moc oblicza się ze wzoru P = U · I. Wystarczy pomnożyć napięcie przez natężenie prądu.

Termometr mierzy temperaturę, a nie wielkości elektryczne. Może pośrednio wskazywać efekt grzania, ale nie pozwala wyznaczyć mocy pobieranej z sieci.

Ponieważ przewody silnoprądowe wytwarzają zakłócenia elektromagnetyczne, które mogą pogarszać jakość transmisji danych. Skutkiem mogą być błędy komunikacji i niestabilna praca systemu PLC.

Może to powodować zakłócenia transmisji, błędy odczytu danych, zrywanie komunikacji i trudne do zdiagnozowania awarie okresowe. W praktyce obniża to niezawodność całego układu.

Należy prowadzić je oddzielnie, zachowując możliwie duży odstęp między trasami kablowymi. Jeśli muszą się przeciąć, najlepiej wykonać to pod kątem prostym.

Ekran ogranicza wpływ zakłóceń elektromagnetycznych z otoczenia na przesyłany sygnał. Dzięki temu komunikacja jest bardziej stabilna i odporna na zakłócenia.

Najczęściej są to silniki, falowniki, styczniki, przekaźniki oraz przewody zasilające duże odbiorniki. Te elementy mogą silnie wpływać na przewody sygnałowe i komunikacyjne.

Bo sterowniki PLC i magistrale komunikacyjne muszą pracować niezawodnie mimo obecności zakłóceń w środowisku przemysłowym. Dobre zasady EMC zmniejszają ryzyko błędów i awarii.

Układ scalony jest połączony z płytką za pomocą lutów, więc najpierw trzeba roztopić i usunąć cynę. Narzędzia mechaniczne bez rozlutowania mogą uszkodzić wyprowadzenia, pola lutownicze i ścieżki.

Odsysacz usuwa roztopioną cynę z połączeń lutowanych. Ułatwia wyjęcie elementu i przygotowanie miejsca do montażu nowego układu.

Można przegrzać płytkę, odkleić pola lutownicze, zerwać ścieżki albo uszkodzić sąsiednie elementy. Ryzykiem jest też uszkodzenie nowego układu przez wyładowania elektrostatyczne.

Zbyt niska temperatura utrudnia rozlutowanie, a zbyt wysoka może uszkodzić PCB i elementy elektroniczne. Odpowiednia temperatura pozwala pracować szybko i bezpiecznie.

Należy oczyścić pola lutownicze z resztek cyny, sprawdzić stan ścieżek i upewnić się, że otwory lub pady są drożne. Dopiero wtedy można poprawnie osadzić i przylutować nowy element.

Jeśli element jest przymocowany do płytki przez luty, jego usunięcie wymaga rozgrzania i usunięcia spoiwa. Dotyczy to m.in. rezystorów, kondensatorów, złączy i układów scalonych.

Komutator przełącza dopływ prądu do uzwojeń wirnika podczas obrotu. Dzięki temu silnik utrzymuje moment obrotowy w jednym kierunku.

Pył pogarsza styk elektryczny między szczotkami a komutatorem i sprzyja powstawaniu łuku elektrycznego. Może też powodować lokalne przegrzewanie powierzchni.

Polega na usunięciu zabrudzeń, nalotu i drobnych nierówności z powierzchni komutatora. Celem jest poprawa styku ze szczotkami i ograniczenie iskrzenia.

Olej pogarsza przewodzenie i kontakt ślizgowy, a także przyciąga zanieczyszczenia. Może to zwiększyć iskrzenie i doprowadzić do uszkodzenia silnika.

Woda może spowodować zawilgocenie, korozję i pogorszenie izolacji elektrycznej. W urządzeniach elektrycznych stosuje się metody czyszczenia odpowiednie do elementów przewodzących i izolacyjnych.

Przyczyną mogą być zużyte szczotki, zbyt mały lub nierówny docisk szczotek, uszkodzenie uzwojeń wirnika albo przeciążenie silnika. Dlatego po usunięciu pyłu warto sprawdzić także stan pozostałych elementów.

Należy usunąć pył po obróbce, sprawdzić stan szczotek, ich docisk oraz równomierność pracy silnika. Warto też ocenić, czy iskrzenie ustąpiło podczas ponownego uruchomienia.

SFC to graficzny sposób opisu sekwencji działania układu sterowania. Pokazuje kolejne kroki procesu, warunki przejść oraz akcje wykonywane w poszczególnych stanach.

Jeżeli z wcześniejszego etapu prowadzą do nich różne tranzycje jako alternatywne drogi, aktywowany jest tylko jeden z tych kroków. Oznacza to, że nie pracują jednocześnie.

Musi wystąpić rozgałęzienie równoległe, które aktywuje kilka gałęzi naraz. Samo umieszczenie kroków obok siebie na rysunku nie oznacza jeszcze pracy równoczesnej.

Tranzycja określa warunek przejścia z jednego kroku do następnego. Dopiero po spełnieniu tego warunku sterowanie zmienia aktywny krok.

Ponieważ krok 3 i krok 4 wynikają z rozdzielenia algorytmu na dwie alternatywne gałęzie. Nie tworzą one jednej sekwencji następującej po sobie.

Oznaczają sposób działania na sygnałach lub wyjściach, np. ustawienie, reset albo działanie związane z aktywnością kroku. Ich dokładna interpretacja zależy od przyjętej notacji sterownika, ale zawsze opisują efekt aktywnego kroku.

Najczęściej są to zwiększony hałas, drgania, wzrost temperatury oraz luzy w układzie. Objawy te świadczą o pogorszeniu stanu bieżni lub elementów tocznych.

Łożysko jest elementem precyzyjnym i jego części robocze zużywają się jako całość. Naprawa fragmentaryczna zwykle nie przywraca prawidłowej i bezpiecznej pracy.

Tak, nadmiar smaru może powodować wzrost temperatury i oporów ruchu. Jednak jeśli zadanie wskazuje na hałas wynikający z uszkodzenia łożyska, właściwym działaniem jest jego wymiana.

Osłona chroni wnętrze łożyska, ale nie odpowiada za stan bieżni i elementów tocznych. Jeśli hałas pochodzi z wnętrza łożyska, sama osłona nie rozwiąże problemu.

Nie jest to typowa metoda naprawy łożyska tocznego. Luzy wynikające ze zużycia oznaczają zwykle konieczność wymiany elementu.

Może dojść do wzrostu drgań, przegrzewania, uszkodzenia wału, obudowy lub nawet zatrzymania maszyny. Dlatego uszkodzone łożysko należy wymienić możliwie szybko.

Tłoczysko współpracuje z uszczelnieniami, więc musi mieć gładką powierzchnię. Rysy mogą powodować zużycie uszczelnień i wycieki oleju.

Polerowanie stosuje się przy drobnych, płytkich zarysowaniach powierzchni. Przy głębokich rysach, wżerach lub odkształceniach potrzebna jest regeneracja albo wymiana elementu.

Spawanie wprowadza duże zmiany cieplne i może odkształcić element. Nie zapewnia też od razu wymaganej gładkości powierzchni roboczej.

Mogą uszkadzać uszczelnienia, zwiększać nieszczelność i prowadzić do wycieków oleju. W efekcie pogarsza się sprawność i trwałość siłownika.

Polerowanie wygładza istniejącą powierzchnię i usuwa drobne nierówności. Napawanie polega na nanoszeniu dodatkowego materiału, zwykle przy większych ubytkach.

Trzeba sprawdzić gładkość powierzchni, brak ostrych krawędzi oraz szczelność siłownika po złożeniu. Ważne jest też, czy nie zmieniły się wymiary i prostoliniowość tłoczyska.

Ponieważ wykorzystuje trzy fazy przesunięte względem siebie, co pozwala uzyskać sześć pulsów napięcia wyprostowanego w jednym okresie. Tego efektu nie da się uzyskać z zasilania jednofazowego.

230 V to napięcie między fazą a przewodem neutralnym, a 400 V to napięcie między dwiema fazami. To standardowe wartości w typowej sieci trójfazowej niskiego napięcia.

Najczęściej tworzy go mostek z sześciu diod prostowniczych lub sześciu tyrystorów. Każda para elementów przewodzi w odpowiednich chwilach przebiegu trójfazowego.

Daje mniejsze tętnienia napięcia wyjściowego i bardziej równomierne zasilanie odbiornika. Dzięki temu lepiej sprawdza się w układach o większej mocy.

Prostownik służy do zamiany napięcia przemiennego na stałe. Jeśli na wejściu podamy już napięcie stałe, układ nie spełnia swojej funkcji prostowania.

Są używane w napędach elektrycznych, zasilaczach przemysłowych, układach energoelektronicznych i urządzeniach dużej mocy. To typowe rozwiązanie w automatyce i mechatronice.

Silnik zawiera uzwojenia, czyli cewki, które wytwarzają pole magnetyczne. Dlatego podczas przełączania zachowuje się jak obciążenie indukcyjne.

Należy odszukać sekcję dotyczącą wyjść i sprawdzić wartość prądu przypisaną do odpowiedniego rodzaju obciążenia. Dla silnika wybiera się wartość dla obciążenia indukcyjnego.

Przy wyłączaniu obciążenia indukcyjnego powstają przepięcia i łuk elektryczny na stykach. To bardziej obciąża wyjście przekaźnikowe, więc dopuszczalny prąd musi być niższy.

Do obciążeń indukcyjnych należą m.in. cewki styczników, przekaźniki, elektrozawory i transformatory. Wspólną cechą jest obecność uzwojeń.

Może dojść do przegrzania, sklejania lub wypalenia styków przekaźnika oraz uszkodzenia wyjścia sterownika. Skutkiem bywa też niestabilna praca układu.

Zawsze należy dobrać wartość do rzeczywistego rodzaju odbiornika. Jeśli odbiornikiem jest silnik, obowiązuje prąd dla obciążenia indukcyjnego.