Regulator dwustanowy

Słownik kwalifikacji ELM.03 - Montaż, uruchamianie i konserwacja urządzeń i systemów mechatronicznych

Regulator dwustanowy to regulator, którego sygnał wyjściowy może przyjmować tylko dwa stany, np. 0/1, ON/OFF, załączony/wyłączony. Jest często stosowany w prostych układach regulacji temperatury, ciśnienia lub poziomu cieczy.

Zasada działania

Regulator porównuje wartość mierzoną, np. temperaturę, z ustawionymi progami. Gdy temperatura przekroczy określoną wartość, regulator przełącza wyjście w jeden stan, a gdy spadnie poniżej drugiego progu — w stan przeciwny.

Przykład dla grzania:
- temperatura zbyt niska → grzałka włączona, wyjście = 1,
- temperatura zbyt wysoka → grzałka wyłączona, wyjście = 0.

Jak rozpoznać na wykresie?

Na wykresie regulatora dwustanowego sygnał wyjściowy ma tylko dwa poziomy. Nie zmienia się płynnie, lecz skokowo przełącza między stanami 0 i 1. Jeśli na wykresie widać dodatkowo dwa różne progi przełączania, oznacza to pracę z histerezą.

Zastosowania

  • termostaty,
  • regulatory temperatury w piecach i chłodziarkach,
  • proste układy załączania pomp,
  • presostaty i wyłączniki poziomu.

Ważne na egzaminie

Jeżeli charakterystyka pokazuje tylko dwa możliwe stany wyjścia, odpowiedzią jest regulator dwustanowy, a nie ciągły ani impulsowy.