Sterowanie oburęczne

Słownik kwalifikacji ELM.03 - Montaż, uruchamianie i konserwacja urządzeń i systemów mechatronicznych

Sterowanie oburęczne to sposób uruchamiania maszyny wymagający użycia obu rąk operatora, najczęściej przez jednoczesne naciśnięcie dwóch przycisków. Stosuje się je m.in. przy prasach, gilotynach i innych maszynach, w których istnieje ryzyko przygniecenia lub przecięcia dłoni.

Cel stosowania

Głównym celem jest wymuszenie, aby obie ręce operatora znajdowały się poza strefą niebezpieczną w chwili uruchomienia ruchu roboczego maszyny.

Zasada logiczna

W najprostszym ujęciu sterowanie oburęczne działa jak funkcja logiczna AND:

  • przycisk S1 naciśnięty – sygnał 1,
  • przycisk S2 naciśnięty – sygnał 1,
  • wyjście sterujące maszyną aktywne tylko dla S1 = 1 i S2 = 1.

Czyli:

S1 AND S2 -> uruchomienie

Ważna uwaga praktyczna

W rzeczywistych układach bezpieczeństwa samo użycie zwykłego sterownika PLC i bramki AND zwykle nie wystarcza. Profesjonalne sterowanie oburęczne powinno spełniać wymagania bezpieczeństwa, np. kontrolować czas jednoczesności naciśnięcia przycisków, wykrywać zablokowanie jednego przycisku oraz korzystać z przekaźnika bezpieczeństwa lub sterownika safety PLC.

Na egzaminie

Jeżeli w zadaniu zapisano, że maszyna ma ruszyć tylko po jednoczesnym naciśnięciu dwóch przycisków NO, należy szukać programu, w którym oba wejścia są połączone funkcją AND i sterują jednym wyjściem.