Stycznik to łącznik elektromagnetyczny służący do zdalnego załączania i wyłączania obwodów elektrycznych, najczęściej obwodów mocy silników. W układach mechatronicznych styczniki stosuje się m.in. do sterowania silnikami trójfazowymi, grzałkami i innymi odbiornikami dużej mocy.
Budowa stycznika
Typowy stycznik składa się z:
- cewki – po podaniu napięcia wytwarza pole magnetyczne,
- styków głównych – przewodzą prąd obciążenia, np. prąd silnika,
- styków pomocniczych – używane w obwodach sterowania, np. do podtrzymania pracy,
- rdzenia i zwory – powodują mechaniczne przełączenie styków.
Zasada działania
Po zasileniu cewki stycznika zwora zostaje przyciągnięta, a styki główne zmieniają stan. Styki normalnie otwarte zamykają się, umożliwiając przepływ prądu do silnika. Po zaniku napięcia cewki sprężyna odciąga zworę i styki wracają do położenia spoczynkowego.
Typowe uszkodzenia
Do częstych usterek styczników należą:
- przerwa w cewce,
- sklejone styki,
- wypalone lub zabrudzone styki,
- mechaniczne zablokowanie zwory,
- brak przejścia między zaciskami mimo zadziałania stycznika.
Diagnostyka
Stycznik można sprawdzać przez pomiar rezystancji lub ciągłości obwodu między odpowiednimi zaciskami. Rezystancja bliska 0 Ω oznacza zamknięty tor prądowy, natomiast wskazanie ∞ oznacza przerwę w obwodzie. W układzie silnikowym błędny wynik pomiaru na torze danego stycznika może wskazywać na jego uszkodzenie.