Układ regulacji automatycznej to układ, który samoczynnie utrzymuje daną wielkość fizyczną na zadanym poziomie lub w określonym zakresie. Może to być np. temperatura, ciśnienie, prędkość obrotowa, poziom cieczy albo napięcie.
Najważniejszą cechą takiego układu jest występowanie sprzężenia zwrotnego. Oznacza to, że układ mierzy aktualną wartość regulowanej wielkości, porównuje ją z wartością zadaną i na tej podstawie zmienia działanie elementu wykonawczego.
Elementy układu regulacji
Typowy układ regulacji zawiera:
- wartość zadaną – np. ustawiona temperatura żelazka,
- czujnik lub element pomiarowy – sprawdza aktualną wartość,
- regulator – decyduje, co zrobić z odchyłką,
- element wykonawczy – np. grzałka, zawór, silnik,
- obiekt regulacji – urządzenie lub proces, którego parametr jest regulowany.
Przykład: żelazko
W żelazku z termoregulatorem bimetalicznym regulowaną wielkością jest temperatura stopy żelazka. Gdy temperatura jest za niska, grzałka zostaje włączona. Gdy temperatura osiągnie określony poziom, termoregulator odłącza zasilanie grzałki.
Dlatego żelazko nie jest układem otwartym ani programowalnym, lecz przykładem układu regulacji automatycznej.