Urządzenie mechatroniczne
Słownik kwalifikacji ELM.03 - Montaż, uruchamianie i konserwacja urządzeń i systemów mechatronicznych
Czym jest urządzenie mechatroniczne?
Urządzenie mechatroniczne to urządzenie, w którym współpracują elementy z kilku dziedzin techniki: mechaniki, elektrotechniki, elektroniki, automatyki i informatyki. Nie jest to więc pojedynczy element, np. sam silnik, lecz układ realizujący określone zadanie dzięki sterowaniu i współpracy wielu podzespołów.
Typowe cechy urządzenia mechatronicznego
Urządzenie mechatroniczne zwykle zawiera:
- część mechaniczną – obudowę, napędy, przekładnie, prowadnice, mechanizmy,
- elementy wykonawcze – np. silniki, siłowniki, grzałki, elektromagnesy,
- czujniki – np. położenia, temperatury, prędkości, obecności,
- układ sterowania – sterownik, mikroprocesor, regulator lub układ cyfrowy,
- oprogramowanie lub algorytm sterowania – decydujący o pracy urządzenia.
Ważną cechą jest automatyczne sterowanie i często także sprzężenie zwrotne, czyli pomiar efektu działania i korygowanie pracy urządzenia.
Przykłady
Do urządzeń mechatronicznych można zaliczyć m.in.:
- drukarkę laserową,
- odtwarzacz CD/DVD,
- sterowaną cyfrowo chłodziarko-zamrażarkę,
- robot przemysłowy,
- pralkę automatyczną,
- obrabiarkę CNC.
Każde z tych urządzeń łączy mechanikę, elektronikę, napęd, czujniki i sterowanie.
Co nie jest urządzeniem mechatronicznym?
Sam silnik indukcyjny klatkowy nie jest urządzeniem mechatronicznym. Jest maszyną elektryczną, czyli elementem napędowym. Może być częścią urządzenia mechatronicznego, ale samodzielnie nie zawiera pełnego układu sterowania, czujników i mechanizmu realizującego złożoną funkcję automatyczną.
Na egzaminie warto zapamiętać: pojedynczy podzespół to nie to samo co kompletne urządzenie mechatroniczne.