Watomierz to przyrząd pomiarowy służący do pomiaru mocy czynnej w obwodzie elektrycznym. Moc czynna oznaczana jest symbolem P, a jej jednostką jest wat (W).
W pytaniach egzaminacyjnych należy zapamiętać prostą zasadę: watomierz mierzy moc czynną, a nie bierną, pozorną ani chwilową.
Moc czynna
Moc czynna to ta część mocy elektrycznej, która jest zamieniana na użyteczną pracę, ciepło, światło lub ruch mechaniczny. Przykłady odbiorników pobierających moc czynną to grzałki, żarówki, silniki elektryczne i zasilacze.
Dla obwodu prądu stałego:
P = U · I
Dla jednofazowego obwodu prądu przemiennego:
P = U · I · cosφ
gdzie cosφ to współczynnik mocy.
Podłączenie watomierza
Typowy watomierz ma dwa obwody pomiarowe:
- cewkę prądową – włącza się ją szeregowo z odbiornikiem,
- cewkę napięciową – włącza się ją równolegle do odbiornika.
Dzięki temu przyrząd uwzględnia jednocześnie napięcie, prąd oraz przesunięcie fazowe między nimi.
Czego nie mierzy watomierz?
- mocy biernej Q – jednostka: var,
- mocy pozornej S – jednostka: VA,
- samego napięcia lub samego prądu.
W praktyce watomierz jest podstawowym przyrządem do sprawdzania rzeczywistego poboru energii przez urządzenia elektryczne.