Układy hydrauliczne pracują zwykle przy wysokim ciśnieniu cieczy roboczej i mogą wytwarzać bardzo duże siły. To właśnie te dwa czynniki są głównym źródłem zagrożeń dla zdrowia ludzi podczas obsługi, montażu i konserwacji urządzeń hydraulicznych.
Najważniejsze zagrożenia
- Wtrysk oleju pod skórę – cienki strumień oleju pod wysokim ciśnieniem może przebić skórę. Taki uraz jest bardzo niebezpieczny, nawet jeśli rana wygląda niepozornie.
- Zgniecenie lub przygniecenie – siłowniki hydrauliczne mogą generować ogromne siły, dlatego ruch tłoczyska, ramienia maszyny lub stołu roboczego może spowodować ciężkie obrażenia.
- Nagły ruch elementu wykonawczego – może wystąpić po uszkodzeniu zaworu, przewodu, sterowania lub przy niekontrolowanym spadku/pojawieniu się ciśnienia.
- Pęknięcie przewodu lub złącza – powoduje wyciek oleju, utratę sterowania i ryzyko uderzenia przewodem.
- Energia zgromadzona w układzie – ciśnienie może pozostać w instalacji nawet po wyłączeniu pompy, np. w akumulatorze hydraulicznym.
Zasady bezpiecznej pracy
Przed demontażem przewodów, zaworów lub siłowników należy odłączyć zasilanie, zabezpieczyć maszynę przed uruchomieniem i rozładować ciśnienie. Nieszczelności nie wolno szukać dłonią; należy używać np. kartki papieru lub odpowiednich przyrządów. Przewody, złącza i elementy układu muszą być dobrane do wymaganego ciśnienia roboczego.
Do zapamiętania
W pytaniach egzaminacyjnych dotyczących hydrauliki główne zagrożenia BHP to najczęściej: wysokie ciśnienie płynu oraz ogromne siły generowane przez elementy wykonawcze.