Zagrożenia w układach pneumatycznych

Słownik kwalifikacji ELM.03 - Montaż, uruchamianie i konserwacja urządzeń i systemów mechatronicznych

Układy pneumatyczne wykorzystują sprężone powietrze, często pod znacznym ciśnieniem. Mimo że pneumatyka jest uznawana za stosunkowo bezpieczną, niewłaściwy montaż lub eksploatacja może powodować poważne zagrożenia dla operatora.

Najczęstsze zagrożenia

  • uderzenie przewodem pneumatycznym – szczególnie gdy przewód jest źle zamocowany w złączu wtykowym i zostanie wyrwany pod ciśnieniem,
  • gwałtowny wypływ sprężonego powietrza – może powodować hałas, unoszenie pyłu i urazy oczu,
  • niekontrolowany ruch siłownika – np. przy błędnym sterowaniu lub nagłym podaniu ciśnienia,
  • uszkodzenie przewodu – pęknięcie przewodu może spowodować jego gwałtowne przemieszczanie się,
  • nieszczelności – obniżają sprawność układu i mogą prowadzić do nieprzewidywalnej pracy elementów wykonawczych.

Dlaczego nieprawidłowo zamocowany przewód jest niebezpieczny?

Przewód pneumatyczny pod ciśnieniem działa jak element magazynujący energię. Jeśli nie jest prawidłowo wsunięty lub zablokowany w przyłączu, może zostać gwałtownie wyrwany. Taki przewód zaczyna wykonywać szybkie, niekontrolowane ruchy i może uderzyć operatora.

Zasady bezpiecznej pracy

  • przed uruchomieniem sprawdzić poprawność zamocowania przewodów,
  • stosować przewody i złącza dobrane do ciśnienia roboczego,
  • nie rozłączać przewodów pod ciśnieniem,
  • przed konserwacją odpowietrzyć układ,
  • używać środków ochrony indywidualnej, np. okularów ochronnych.

Wniosek egzaminacyjny

Jeżeli w pytaniu występują wzmocnione przewody pneumatyczne, złącza wtykowe i wysokie ciśnienie, szczególnym zagrożeniem jest uderzenie przez nieprawidłowo zamocowany przewód pneumatyczny.