Zakleszczenie tłoka to mechaniczne zablokowanie ruchu tłoka wewnątrz cylindra siłownika pneumatycznego lub hydraulicznego. W pneumatyce objawia się najczęściej nagłym zatrzymaniem tłoczyska mimo doprowadzenia sprężonego powietrza.
Typowe objawy
- tłoczysko zatrzymuje się nagle w trakcie wysuwu lub powrotu,
- ruch odbywa się skokowo albo z dużym oporem,
- ciśnienie w układzie jest prawidłowe, ale siłownik nie wykonuje pełnego skoku,
- nie widać zewnętrznych nieszczelności,
- po odłączeniu obciążenia problem nadal występuje.
Przyczyny zakleszczenia
Najczęstsze przyczyny to:
- zanieczyszczenia wewnątrz cylindra,
- uszkodzenie lub spęcznienie uszczelnień tłoka,
- brak odpowiedniego smarowania,
- korozja lub zarysowanie gładzi cylindra,
- odkształcenie cylindra po uderzeniu lub przeciążeniu,
- nieosiowe zamocowanie siłownika powodujące boczne siły na tłok.
Dlaczego to pasuje do pytania egzaminacyjnego?
Jeżeli siłownik jednostronnego działania zatrzymał się bez obciążenia i bez widocznych nieszczelności, to spadek ciśnienia lub wyboczenie tłoczyska są mniej prawdopodobne. Nagłe zatrzymanie ruchu przy prawidłowym zasilaniu wskazuje na przeszkodę mechaniczną, czyli właśnie zakleszczenie tłoka.
Diagnostyka
Podczas diagnostyki należy:
- sprawdzić ciśnienie manometrem,
- odłączyć siłownik od mechanizmu i sprawdzić ruch bez obciążenia,
- skontrolować czystość sprężonego powietrza i stan zespołu FRL,
- sprawdzić osiowość montażu,
- w razie potrzeby rozebrać siłownik i ocenić stan tłoka, uszczelnień oraz cylindra.
Zakleszczonego siłownika nie należy eksploatować na siłę, ponieważ może dojść do uszkodzenia tłoczyska, uszczelnień lub zaworów sterujących.