Zawór dławiąco-zwrotny
Słownik kwalifikacji ELM.03 - Montaż, uruchamianie i konserwacja urządzeń i systemów mechatronicznych
Co to jest zawór dławiąco-zwrotny?
Zawór dławiąco-zwrotny to element hydrauliczny lub pneumatyczny, który łączy funkcję zaworu dławiącego i zaworu zwrotnego. Umożliwia regulację przepływu medium tylko w jednym kierunku, a w kierunku przeciwnym pozwala na swobodny przepływ.
Zasada działania
Zawór ma dwa tory przepływu:
- przez dławik regulowany – przepływ jest ograniczany nastawą pokrętła,
- przez zawór zwrotny – przepływ odbywa się swobodnie w przeciwnym kierunku.
Odkręcanie pokrętła ręcznego zwiększa przekrój przepływu przez dławik, czyli zmniejsza opór przepływu. W efekcie medium przepływa szybciej, a ruch siłownika w danym kierunku przyspiesza.
Zastosowanie
Zawór dławiąco-zwrotny stosuje się głównie do regulacji prędkości ruchu siłowników, np.:
- prędkości wysuwu tłoczyska,
- prędkości powrotu tłoczyska,
- płynności ruchu elementu wykonawczego.
Ważne na egzaminie
Efekt regulacji zależy od tego, w którym przewodzie i w jakim kierunku przepływu zamontowano zawór. Ten sam zawór może regulować wysuw albo powrót tłoka – decyduje schemat połączenia.
Jeżeli zawór dławi przepływ podczas powrotu tłoka, to odkręcenie pokrętła spowoduje zwiększenie prędkości powrotu tłoka. Nie reguluje on skoku siłownika ani nie służy bezpośrednio do stabilizacji ciśnienia.