Zawór zwrotny to element układu hydraulicznego lub pneumatycznego, który umożliwia przepływ medium tylko w jednym kierunku. W kierunku przeciwnym zawór samoczynnie zamyka przepływ, zapobiegając cofaniu się cieczy lub sprężonego powietrza.
Zasada działania
Wewnątrz zaworu znajduje się element zamykający, np. kulka, grzybek, płytka lub stożek. Gdy ciśnienie medium działa w kierunku przepływu, element zamykający zostaje odsunięty i medium przepływa przez zawór. Gdy medium próbuje płynąć w kierunku przeciwnym, element dociskany jest do gniazda i zamyka przepływ.
Zastosowanie
Zawory zwrotne stosuje się m.in. do:
- zabezpieczenia pomp przed cofaniem się medium,
- utrzymania ciśnienia w części układu,
- ochrony siłowników i przewodów przed niepożądanym przepływem wstecznym,
- rozdzielania obiegów, w których przepływ ma być możliwy tylko w jednym kierunku.
Różnica względem innych zaworów
- Zawór dławiący ogranicza natężenie przepływu, ale nie musi blokować przepływu wstecznego.
- Zawór regulacyjny służy do nastawiania parametrów pracy, np. ciśnienia lub przepływu.
- Zawór rozdzielający kieruje medium do wybranych przewodów lub komór siłownika.
- Zawór zwrotny ma podstawową funkcję: przepuszcza medium w jedną stronę i blokuje w drugą.
Zapamiętaj
Jeżeli w pytaniu pojawia się sformułowanie: „przepływ wyłącznie w jednym kierunku”, chodzi o zawór zwrotny.