Zwarcie międzyzwojowe w silniku

Słownik kwalifikacji ELM.03 - Montaż, uruchamianie i konserwacja urządzeń i systemów mechatronicznych

Zwarcie międzyzwojowe to uszkodzenie izolacji między sąsiednimi zwojami uzwojenia silnika. W efekcie część zwojów zostaje zwarta, a prąd płynie krótszą drogą niż powinien. Powoduje to lokalne przegrzewanie, spadek sprawności i dalsze niszczenie uzwojenia.

Typowe przyczyny

  • długotrwałe przeciążenie silnika,
  • przegrzanie uzwojeń,
  • starzenie lub uszkodzenie izolacji,
  • wilgoć i zanieczyszczenia,
  • drgania mechaniczne powodujące przetarcia izolacji.

Objawy zwarcia międzyzwojowego

Silnik może pracować nierówno, nadmiernie się nagrzewać, pobierać zbyt duży prąd albo mieć obniżony moment obrotowy. W silniku komutatorowym mogą pojawić się także silne iskrzenie na komutatorze i zapach przegrzanej izolacji.

Naprawa

Jeżeli doszło do zwarć międzyzwojowych, uszkodzonym elementem jest uzwojenie. Sama wymiana szczotek, łożysk lub komutatora nie usuwa przyczyny awarii. Prawidłowa naprawa polega najczęściej na:

  • wymianie uzwojenia,
  • przezwojeniu wirnika lub stojana,
  • kontroli stanu komutatora i szczotek po naprawie.

Ważne na egzaminie

Jeśli w pytaniu pojawia się informacja o zwarciach międzyzwojowych, poprawną odpowiedzią jest zwykle naprawa lub wymiana uzwojenia, ponieważ zwarcie dotyczy przewodów nawojowych i ich izolacji.