Enkoder inkrementalny

Słownik kwalifikacji ELM.04 - Eksploatacja układów automatyki przemysłowej

Enkoder inkrementalny to przetwornik stosowany do pomiaru ruchu obrotowego lub liniowego. W automatyce najczęściej służy do określania prędkości obrotowej, kierunku obrotów oraz względnego położenia wału.

Zasada działania

Enkoder inkrementalny generuje impulsy podczas ruchu wału. Liczba impulsów przypadających na jeden obrót określa jego rozdzielczość, np. 1000 impulsów/obrót. Im większa liczba impulsów, tym dokładniejszy pomiar.

Typowe sygnały enkodera:
- A – kanał impulsowy,
- B – kanał przesunięty w fazie względem A, pozwala określić kierunek obrotów,
- Z lub Index – impuls odniesienia raz na obrót,
- zasilanie, np. 5 V DC, 10–30 V DC,
- masa GND.

Enkoder jako przetwornik prędkości

Prędkość obrotową można wyznaczyć na podstawie częstotliwości impulsów. Gdy wał obraca się szybciej, impulsy pojawiają się częściej. Sterownik PLC, licznik impulsów lub komputer może przeliczyć impulsy na obr/min.

Komunikacja z komputerem

Niektóre enkodery mają wyjście impulsowe, a inne mogą komunikować się cyfrowo, np. przez RS-485. W takim przypadku do komputera PC często stosuje się konwerter USB–RS-485. Połączenie przewodowe wymaga podłączenia linii transmisyjnych, np. A+ i B−, oraz osobnego zasilania enkodera.

Zastosowania

  • pomiar prędkości silników,
  • kontrola położenia osi maszyn,
  • układy napędowe i serwonapędy,
  • maszyny CNC,
  • przenośniki i linie produkcyjne.