Samopodtrzymanie przekaźnika

Słownik kwalifikacji ELM.04 - Eksploatacja układów automatyki przemysłowej

Samopodtrzymanie przekaźnika to układ, w którym po chwilowym naciśnięciu przycisku START cewka przekaźnika pozostaje zasilona dzięki własnemu stykowi pomocniczemu. Jest to bardzo częste rozwiązanie w układach sterowania stycznikowego i przekaźnikowego.

Zasada działania

Typowy układ zawiera:
- przycisk START – najczęściej zestyk NO,
- przycisk STOP – najczęściej zestyk NC,
- cewkę przekaźnika lub stycznika,
- zestyk pomocniczy NO podłączony równolegle do przycisku START.

Po naciśnięciu START prąd płynie przez przycisk do cewki. Cewka załącza przekaźnik, a jego zestyk pomocniczy NO zamyka się. Po puszczeniu START prąd nadal płynie przez zamknięty zestyk pomocniczy. Wyłączenie następuje po naciśnięciu STOP lub zaniku zasilania.

Przykład z oznaczeniami

W układzie z rysunku zestyk K1:13-14 jest typowym zestykiem samopodtrzymania. Jest połączony równolegle z przyciskiem S1. Jego zadaniem jest utrzymanie zasilania cewki K1 po zwolnieniu przycisku S1.

Znaczenie przy analizie usterek

Jeżeli S1 jest cały czas wciśnięty, uszkodzenie styku samopodtrzymania K1:13-14 nie musi uniemożliwiać chwilowego załączenia K1. Dlatego w opisanym objawie ważniejszy jest zestyk K1:23-24, który zasila dalszą część obwodu. Jeśli on nie zamyka się po zadziałaniu K1, nie zostaną załączone K2, K3 ani lampka H1.